ETHIOPIË - Hotel en kampeerreis - 30 dagen

Ethiopië heeft een oppervlakte van 1.1 miljoen km² (26,5 keer Nederland; 36 keer België) en grenst in het noorden aan Eritrea, in het noordoosten aan Djibouti, in het oosten aan Somalië, in het zuiden aan Kenia en in het westen aan Soedan. Het land telt ongeveer 70 miljoen inwoners en heeft een bevolkingsgroei van 2,3 procent (Nederland 0,2 procent, België 0,13). Ieder jaar komen er 1,6 miljoen mensen bij. Gezien de grootte van het land valt dat nog wel mee. Er leven gemiddeld 70 mensen op een vierkante kilometer. In Nederland zijn dat 482 en in België 342. De gemiddelde levensverwachting is laag: voor mannen 41 jaar, voor vrouwen 43 jaar. Slechts 42 procent van de bevolking kan lezen en schrijven. Ongeveer dertig procent van de jeugd bezoekt een lagere school, een percentage dat lager is dan het gemiddelde voor geheel sub-Sahara Afrika. Grootstedelijke problemen nemen toe in Addis Abeba, te meer daar de bevolking hier harder groeit dan ergens anders in Ethiopië. Voornaamste inkomstenbron vormt de landbouw met 82 procent. De landbouwstructuur en -middelen zijn echter ouderwets (zeer kleine akkers, handmatige bewerking), de grond raakt uitgeput door overbeweiding en de oogsten worden alsmaar kleiner. Het creëren van werkgelegenheid buiten de landbouw is een noodzaak om tot voedselzekerheid te komen in de zeer dichtbevolkte gebieden in het centrale bergland.

De huidige bevolking bestaat uit ongeveer tachtig verschillende bevolkingsgroepen waarvan de Oromo (28 procent), Amharen (28 procent) en Tigreërs (7 procent) samen de meerderheid vormen. Verder leven er de Afar, Somali, Benshangui, Gambella, Harrar, vijfenveertig Soedan-volkeren en een kleine groep van Italiaanse afkomst. De Oromo leven vooral in de zuidelijke helft van Ethiopië, evenals de Afar, een nomadenvolk. Zij trekken rond in de bloedhete woestijngebieden van Ethiopië, Eritrea en Djibouti. De centrale hooglanden is het gebied van de Amharen en de Tigreërs, ze leven uitsluitend van de landbouw. In het uiterste zuiden en westen van het land wonen meer negroïde volken, zoals de Hammer, Karo, Mursi en Konso. Ze leven voor een merendeel op traditionele wijze wat tot uiting komt in lichaamsversiering, haar- en klederdrachten en typische bouwstijl van huizen. De Mursi vrouwen hebben bijvoorbeeld terracotta schijven in hun onderlip; de Hammer vrouwen dragen eivormige plaatjes in hun haar en de Dorze zijn te herkennen aan hun speciale huizen; hoge bamboehutten die lijken op een bijenkorf.
 

Ethiopië heeft een oppervlakte van 1.1 miljoen km² (26,5 keer Nederland; 36 keer België) en grenst in het noorden aan Eritrea, in het noordoosten aan Djibouti, in het oosten aan Somalië, in het zuiden aan Kenia en in het westen aan Soedan. Het land telt ongeveer 70 miljoen inwoners en heeft een bevolkingsgroei van 2,3 procent (Nederland 0,2 procent, België 0,13). Ieder jaar komen er 1,6 miljoen mensen bij. Gezien de grootte van het land valt dat nog wel mee. Er leven gemiddeld 70 mensen op een vierkante kilometer. In Nederland zijn dat 482 en in België 342. De gemiddelde levensverwachting is laag: voor mannen 41 jaar, voor vrouwen 43 jaar. Slechts 42 procent van de bevolking kan lezen en schrijven. Ongeveer dertig procent van de jeugd bezoekt een lagere school, een percentage dat lager is dan het gemiddelde voor geheel sub-Sahara Afrika. Grootstedelijke problemen nemen toe in Addis Abeba, te meer daar de bevolking hier harder groeit dan ergens anders in Ethiopië. Voornaamste inkomstenbron vormt de landbouw met 82 procent. De landbouwstructuur en -middelen zijn echter ouderwets (zeer kleine akkers, handmatige bewerking), de grond raakt uitgeput door overbeweiding en de oogsten worden alsmaar kleiner. Het creëren van werkgelegenheid buiten de landbouw is een noodzaak om tot voedselzekerheid te komen in de zeer dichtbevolkte gebieden in het centrale bergland.

De huidige bevolking bestaat uit ongeveer tachtig verschillende bevolkingsgroepen waarvan de Oromo (28 procent), Amharen (28 procent) en Tigreërs (7 procent) samen de meerderheid vormen. Verder leven er de Afar, Somali, Benshangui, Gambella, Harrar, vijfenveertig Soedan-volkeren en een kleine groep van Italiaanse afkomst. De Oromo leven vooral in de zuidelijke helft van Ethiopië, evenals de Afar, een nomadenvolk. Zij trekken rond in de bloedhete woestijngebieden van Ethiopië, Eritrea en Djibouti. De centrale hooglanden is het gebied van de Amharen en de Tigreërs, ze leven uitsluitend van de landbouw. In het uiterste zuiden en westen van het land wonen meer negroïde volken, zoals de Hammer, Karo, Mursi en Konso. Ze leven voor een merendeel op traditionele wijze wat tot uiting komt in lichaamsversiering, haar- en klederdrachten en typische bouwstijl van huizen. De Mursi vrouwen hebben bijvoorbeeld terracotta schijven in hun onderlip; de Hammer vrouwen dragen eivormige plaatjes in hun haar en de Dorze zijn te herkennen aan hun speciale huizen; hoge bamboehutten die lijken op een bijenkorf.
 

Luchtpost van Ethiopië naar Nederland of België doet er ongeveer één week over. 

Het telefoonnetwerk functioneert redelijk. Vanuit de luxe hotels in de steden kun je rechtstreeks bellen naar het buitenland. In meer afgelegen gebieden moet je via een operator internationale gesprekken voeren. Het binnenlands netwerk is regelmatig overbezet.
Mobiele telefoon werkt - afhankelijk van je provider - redelijk in de steden, maar daarbuiten is er vaak geen dekking. Informeer voor vertrek of je provider roaming partner is van Ethiopian Telecommunications Corporation.

In de steden zijn internetcafés, maar door veelvuldig stroomuitval en andere storingen, niet altijd optimaal te gebruiken.

Het nationale gerecht van Ethiopië is wot, een kruidige prut die vele verschijningen kent. De wot ligt altijd op een injera, een sponsachtige, grijze pannenkoek die wat zurig smaakt. Injera is gemaakt van water en teff, een lokaal graansoort. Dit mengsel moet drie tot vier dagen fermenteren voordat het klaar is om gebakken te worden. De injera ligt traditioneel in kleurrijke gevlochten maanden, de mesho. De bedoeling is dat je met de rechterhand stukjes van de injera scheurt en daarmee een beetje saus neemt. Soms eten meerdere mensen uit zo’n mand. Ethiopiërs eten trouwens uitsluitend met hun rechterhand! Een wot kan behoorlijk pittig zijn. In een goede wot zit berbere, een mengsel van onder meer rode pepers, knoflook, uien, nootmuskaat, kardemom, koriander en gember. De basis van wot zijn groenten als tomaten, aardappels, linzen en vis of vlees. Dat kan ook rauw vlees zijn, kiftu. Wanneer je niet van scherp eten houd, kun je naar alich’a vragen, een mild gerecht dat geen pittige berbere bevat. Meestal bestaat het uit kip of lam, op smaak gebracht met groene gember. Voor vegetariërs is er yetsom megeb, dat Ethiopiërs ook op vastendagen, meestal op woensdag en vrijdag eten.
Eenvoudige restaurants serveren naast wot en injera ook spaghetti of iets wat daar op lijkt. In de grote steden vind je restaurants met een internationale keuken zoals Chinees, Armeens of Italiaans. Daarnaast zijn er bijna overal keak beat, cakeshops, met een uitgebreid assortiment aan cake, gebak en vers fruit.
Op veel plaatsen wordt koffie op traditionele wijze gebrouwen maar in de stadscafés schenkt men de koffie zoals we die in Europa kennen, gemaakt met een echte koffiemachine. Naast koffie brouwen de Ethiopiërs hun eigen (maïs)bier en een soort honingwijn, tej.

Officieel volgt Ethiopië de Juliaanse kalender. Een jaar bestaat uit twaalf maanden van dertig dagen en een dertiende maand met vijf of zes dagen. Deze kalender loopt zeven jaar en acht maanden achter op onze Gregoriaanse kalender. Het Ethiopische zakenleven maakt gebruik van beide kalenders. Op het land leeft de bevolking echter uitsluitend volgens de traditionele tijdsberekening.

Feestdagen in Ethiopië zijn te verdelen in religieuze (islamitisch, christelijk) en nationale feestdagen. Belangrijke nationale feestdagen zijn Aduadag (2 maart), de overwinning van Keizer Menelik II in 1896 op het Italiaanse leger bij Adua; Dag van de Arbeid (1 mei); Dag van de Overwinning (5 mei) en Dag ter herdenking van de val van de Derg (28 mei).

Daarnaast zijn er de islamitische feestdagen zoals de ramadan (vanaf 11 augustus 2010), het suikerfeest (10 september 2010) en het offerfeest 17 november 2010). Volgens de westerse kalander schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar tien of elf dagen naar voren.
De ramadan is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Het driedaagse suikerfeest, Eid al-Fitr, luidt het einde van de ramadan in.Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extra’s. Het offerfeest, Eid al-Adha, begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Ter herdenking van Abraham worden op die dag overal schapen geslacht. Abraham was immers bereid zijn zoon aan God te offeren, maar die verving de jongen op het laatste moment door een schaap.

Voor een groot deel bepaalt de Ethiopisch-orthodoxe kerk het leven op het hoogland. Men viert op gepaste tijden de naamfeesten van de belangrijkste heiligen en daarnaast worden ook de grootste Christelijke gebeurtenissen jaarlijks herdacht. Religieuze festivals gaan gepaard met urenlange misvieringen en door de straten van de steden en dorpjes trekken processies, voorafgegaan door priesters in de meest kleurrijke gewaden. Ze hebben attributen bij zich, zoals prachtig versierde zilveren kruisen en beeltenissen van heiligen. De belangrijkste festivals op een rijtje:

Meskel Festival:
In september wordt Meskel gevierd, één van 's lands meest kleurrijke christelijke festivals, waar duizenden Ethiopiërs en toeristen op afkomen. Op Meskel wordt de dag herdacht waarop Sint Helena het kruis waaraan Jezus gekruisigd werd terugvond. Dit festival is zo'n 1600 jaar oud. Op de avond voor Meskel worden grote vreugdevuren ontstoken, die versierd worden met madeliefjes die de velden in deze periode geel kleuren. De bloemetjes symboliseren het einde van het regenseizoen en de terugkeer van de zon. Priesters in volledig ornaat en hun volgelingen in maagdelijk wit zingen en dansen rond de vuren. Er is een overvloed aan kerkelijke attributen, wierook, kerkmuziek en dans.

Sint Maria van Zion festival in Aksum:
Gekleed in sneeuwwitte gewaden en met goud versierde strak gevlochten kapsels komen devote (vaak in het buitenland wonende) Tigrayers in grote getale naar het Ethiopische pelgrimstadje Aksum om hulde te brengen aan de heilige maagd Maria. Iedereen volgt langzaam de massa naar een prominente vijgenboom op een plein nabij de hoofdkerk, waar in paarsgele priestergewaden gehulde diakens met gouden kruizen, zilveren snuisterijen en rode ceremonie paraplu’s zich in een grote cirkel rond de lommerrijke boom hebben geschaard.
De middag na het feest ter ere van Moeder Maria zit het kantoor van Ethiopian Airlines in het Tigrayse plaatsje Aksum, bekend om zijn staande en gevallen steles, afgeladen vol. Uitgeweken Tigrayers wachten geduldig hun beurt af om een ticket naar Addis Abeba te bemachtigen. Ze zijn vanuit hun nieuwe thuislanden in Europa of Amerika naar de oude hoofdstad van het Aksumitische rijk gekomen om hulde te brengen aan de heilige maagd, een jaarlijks terugkerend en uitgebreid gevierd feest op 30 november. De sneeuwwitte gewaden van de mannen en de met goud versierde, strak gevlochten kapsels van de vrouwen staan in schril contrast met die van hun minder gegoede locale broeders en zusters uit het Tigray. Deze laatste hebben in tegenstelling tot hun geëmigreerde landgenoten de bedevaart te voet afgelegd. De meesten zijn dagen onderweg geweest waardoor hun pelgrimsgewaden grauw zien van het stof en de gevlochten haarstijlen weer naar hun oorspronkelijke kroesstatus zijn geëvolueerd.
Omdat er buiten een paar in steen gekerfde teksten over koning Ezanas wapenfeiten geen geschreven documenten gevonden zijn, bestaan er veel speculaties en weinig zekerheden over het opstaan en de val van het Aksumitische rijk. De grens tussen feiten en legende is vaak zeer smal als het over de geschiedenis van Aksum gaat. Dat het christendom zijn intrede deed in de derde of vierde eeuw van onze jaartelling is hoogst waarschijnlijk, maar waarom de heilige maagd zo belangrijk wordt geacht in deze toch vooral oudtestamentische vorm van christelijke religie dat ze nu al aan haar vierde kloosterkerk toe is, blijft onduidelijk. Er wordt wel eens gewag gemaakt van een verschijning zoals we die kennen uit Fatima en Lourdes en er bestaat ook een theorie over een periode in het leven van Maria dat zich in Aksum afspeelt. Wat de redenen ook mogen zijn voor de aanbidding van de maagd Maria die in Aksum bijna Latijns-Amerikaanse proporties aanneemt, de pelgrims komen elk jaar in grote getale om hun geloof aan de moeder van Jezus te tonen.
Driekleurige sjalen, versgebakken injera, mini gebedenboekjes, iconen van heiligen, olijfhouten kruisjes, cassettebandjes met preken, witte omslagdoeken, Sony handicam tasjes, stenen gebedskralen, sokken, schroevendraaiers, inlegzolen, posters van madonna met kind, zaklampen, blikken bestek, ceremonie paraplus, wiskunde boeken en goedkope horloges. Het wordt allemaal te koop aangeboden op de ontelbare kraampjes die de straten van het oude Aksum tijdens het festival omzomen. De gevangenen van het Axum Prison Centre zijn met naald en draad aan de slag gegaan en verkopen voor hun cellenblok ceremoniële doeken en gewaden ver onder de gangbare prijs. Devote vrouwen die hun vrije tijd aan de kerk offeren voorzien de honderden bedelaars van (door de boerenbevolking gedoneerd) graan, maïs en linzen. Rijke Tigrayse meisjes met buitenlandse accenten paraderen met te grote zonnebrillen, digitale camera’s en derde generatie gsm’s tussen de in geel en groen geklede lokale jongeren van de bijbelklas.
Na een bijeenkomst met toespraken op het grote plein bij de hoofdkerk breekt muziek en gezang los en bewegen priesters, diakens, bijbelstudenten, monniken, bisschoppen, gelovigen en de kerkleider begeleid door veiligheidsagenten zich processiegewijs naar de kerk van de heilige Maria van Zion. Honderden mensen proppen zich in de kerk om de dienst van dichtbij te volgen. Vele anderen betuigen hun geloof en devotie buiten in het park omheen het gebedshuis.

Timkat festival:
Jaarlijks wordt in Ethiopië op 18 en 19 januari op uitbundige wijze het ‘Ethiopische Doopfeest’ Timkat gevierd: de doop van Jezus door Johannes de Doper in de rivier de Jordaan.
Timkat is hèt belangrijkste feest in Ethiopië. In processies in het hele land wordt de Ark des Verbonds uit de kerken meegedragen en na twee dagen weer opgeborgen. De ceremonies zijn het grootst en belangrijkst bij de koninklijke baden in Gondar, terwijl je in Lalibela de prachtige plaats zelf als achtergrond hebt. Het hele jaar door bezoeken pelgrims Lalibela, maar in de dagen voor en tijdens Timkat wordt het werkelijk overspoeld door gelovigen die de processie willen bijwonen.
Overal in ’t land worden replica’s van de tabot, de Ark des Verbonds met daarin de stenen tafelen van Mozes, uit de kerken gehaald. Ze worden gedragen door priesters in prachtige satijnen gewaden. De tocht voert langs de meeste kerken, waar priesters zich aansluiten, ieder met hun eigen replica van de tabot en een felgekleurde parasol. De tocht eindigt aan de oevers waar de hele nacht gebeden, getrommeld en gezongen wordt. Bij zonsopgang vindt de rituele doop plaats. Nadat de replica besprenkeld is, plonzen zowel volwassenen als kinderen uitgelaten het water in om gedoopt te worden. Zo wordt in Gondar massaal in het bad gesprongen dat ooit toebehoorde aan de 14de-eeuwse keizer Fascilida. Na dit ritueel zet de stoet zich weer in beweging en zie je de rij gekleurde parasols langzaam tegen de berghelling omhoog kruipen.

Leddett Festival:
Het Leddet Festival (het Ethiopische kerstfeest) wordt o.a. uitbundig in Lalibela gevierd. Hier vind je onder de grond elf monolithische kerken en een kapel, onderling verbonden met een gangenstelsel. De kerken zijn gedecoreerd met prachtige fresco’s. In en rond de kerken vind je talloze priesters, devote christenen in witte gewaden en pelgrims. Een dienst in één van de kerken is een bijzondere belevenis. De geur van wierook, het gezang van de kerkgangers, kaarslicht, de muziek van trommels, ratels en fluiten die weergalmt door de hoge gewelven geven het geheel een mystieke, sprookjesachtige sfeer.
Leddet valt op 29 december van de Ethiopische kalender (7 januari volgens onze Gregoriaanse kalender). Het wordt gevierd na een periode van 43 dagen vasten genaamd Tsome Gahad (advent), met een spectaculaire processie. Deze begint om 18 uur en gaat door tot aan de volgende ochtend 9 uur. Na deze marathon gaan mensen gezamenlijk naar huis om het vasten te onderbreken (break fast) door het eten van kip, lams- of rundvlees. Dit alles wordt vergezeld van injera (zure pannenkoeken) en traditionele dranken als thee en tella (soort bier). Traditioneel gezien spelen jonge mannen tijdens dit festival een spel genaamd Genna, dat nog het meest lijkt op hockey. Het spel stamt uit de tijd van Jezus en werd voornamelijk door herders gespeeld. Leddet wordt daardoor ook wel vaak als Genna genoemd.
Mocht je tot een van de gelukkigen behoren die bij een familie thuis wordt uitgenodigd om met hen het feest te vieren, neem dan als kerstcadeau een geit of een fles tej (honingwijn) mee. Het is dan wel raadzaam om vooraf niet veel te eten. Er wordt namelijk van je verwacht dat je pas stopt met eten en drinken als alles op is.

Vaak herken je de verschillende bevolkingsgroepen in Ethiopië aan hun kleren. Zo hullen de Somali hullen zich in kleurrijke gewaden, de sherit. Mannen maken hun sherit om hun middel vast, de kleren van de vrouwen komen tot aan de grond en worden bij het lopen met een hand omhoog gehouden. De nomaden in het zuiden dragen stukken leer om hun lichaam die met parels en schelpen versierd zijn. Bijna overal zie je mensen met een shemma of netela om. Deze geweven sjaal uit lichte witte katoen komt oorspronkelijk uit de hooglanden en wordt door zowel mannen als vrouwen gedragen. De randen zijn versierd met kleurrijke motieven. Mannen draperen hun netela om hun schouders en dragen daarbij een witte katoenen broek die naar de enkels strak toe loopt. Vrouwen slaan hun netela over het hoofd en wikkelen hem om hun bovenlichaam, daarbij dragen ze lange witte jurken.

In Ethiopië zul je als reiziger vaak, vooral buiten de steden, in het middelpunt van de belangstelling staan. Kinderen kunnen ongegeneerd in groten getale starend om je heen staan. Het is dan niet altijd even gemakkelijk toch vriendelijk en terughoudend te reageren. Ook de vele bedelende handjes kunnen na een poos gaan irriteren. Vaak helpt het de afstand te doorbreken met een vraag, een grap, een spel of samen wat foto’s te bekijken.
Word je bij iemand thuis uitgenodigd dan is het gebruikelijk een kleinigheid mee te nemen bijvoorbeeld schrijfmateriaal voor de kinderen.

Wanneer je een Ethiopisch-orthodoxe kerk bezoekt, is het gebruikelijk je schoenen uit te trekken voordat je naar binnen loopt. Zorg dat je bedekkende kleding aan hebt (dat geldt ook buiten de kerk), houd je stemvolume laag en maak niet zomaar foto's want meestal mag dit niet. Tijdens een kerkdienst zitten mannen en vrouwen vaak gescheiden. Bij een bezoek aan een moskee dien je ook je schoenen uit te doen en bedekkende kleding te dragen. Als niet-moslims mag je niet altijd een moskee in.

De koffieceremonie is het belangrijkste moment van de dag. Dan is de familie bij elkaar, soms ook de buren, vrienden of gasten. Ceremoniemeesters zijn de gastvrouw of haar dochter die meestal gekleed zijn in een witte jurk. De ceremonie is de trots van de vrouw. Mensen beoordelen een vrouw op de manier waarop ze koffie zet. Een koffieceremonie begint met verstrooien van vers ruikende gras op de vloer en het aansteken van wierook. De groene bonen worden op een stalen gloeiende plaat gelegd die op een houtskoolbrander ligt. Als gast heb je de eer om de koffie te keuren. Door de versgebrande geur op te snuiven, geef je aan of je de bonen genoeg geroosterd vindt. Vervolgens worden de bonen fijngestampt en met heet water overgoten en gekookt. Drie keer zal de koffie geschonken worden. Het eerste rondje is het sterkst, deze kopjes gaan naar de belangrijkste mensen, meestal mannen. De tweede ronde is slapper van smaak en gaat doorgaans naar de vrouwen. De laatste ronde lijkt wat we in Nederland misschien slootwater zouden noemen en wordt door kinderen en ouderen gedronken. De koffie wordt geserveerd met veel suiker en popcorn. 

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Ethiopie (o.a. te bestellen via: www.tegastin.nl)
 

Ethiopië kent een tropische warme, een droge warme en een koele gematigde klimaatzone. Hoe lager de ligging, hoe warmer het klimaat en hoe geringer de neerslag.
In de hooglanden, met gebieden van boven de 3500 meter hoogte, komen de temperaturen zelfs in de warmste maanden niet boven de tien graden. ’s Nachts kan het vanwege de hoge ligging zeer koud worden. Addis Abeba ligt op 2400 meter en heeft een gemiddelde jaartemperatuur van 17 graden. In de uitlopers van het hoogland zijn de temperaturen erg aangenaam. In de lager gelegen gebieden in het zuiden en noordoosten kan het zeer warm en droog zijn. Het westen daar en tegen kent een vochtige hitte.
De hooglanden, evenals de Rift Vallei, kennen een lange (van juni tot half september) en een korte regenperiode (van eind januari tot begin maart). In het tropische zuiden (Omovallei) valt het korte regenseizoen in de maand november en rond eind maart en begin april. De hoeveelheid neerslag varieert per regio, van minder dan 500 mm in de laaggelegen steppe- en woestijngebieden tot 2000 mm (Nederland 750 mm) in de hooggelegen gras- en bosgebieden. Heftige regen kan leiden tot overstromingen, ondergelopen akkers en weggespoelde wegen en daarmee het rondreizen danig belemmeren. De beste reisperiode is van oktober tot en met maart. In de zomer is het vooral in de hooglanden koud en nat.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

Addis Abeba

Ethiopië bestaat voor een groot gedeelte uit een vulkanisch gevormd hoogplateau dat aan drie kanten omgeven wordt door een laaggelegen woestijn. De Ethiopische hooglanden hebben een gemiddelde hoogte van 2000 meter, met uitschieters naar 4000 meter. Dit gebied heeft talrijke rivieren, waarvan de Blauwe Nijl de bekendste is, meren en valleien. Het hoogplateau is tijdens het regenseizoen (juli en augustus) groen, vruchtbaar en dicht begroeid. In september en oktober zijn de hooglanden bezaaid met uitgestrekte velden van wilde bloemen. Verder komen er nog enkele unieke diersoorten voor zoals de Guereza aap en de Simien vos. Ten zuiden van Addis Abeba loopt de Grote Slenk (Rift Vallei), die bij de Rode Zee begint en dwars door Afrika naar Mozambique loopt. Het steppelandschap van de Rift Vallei is rijk aan acaciabomen. In het zuidwesten van het land vind je savanne en regenwouden.

De twee belangrijkste godsdiensten in Ethiopië zijn de islam (45 procent) en het christendom (43 procent). Een klein aantal Ethiopiërs is katholiek of protestants. Daarnaast hangt een deel van de bevolking animistische religies aan. De bakermat van het Ethiopisch-orthodoxe christendom ligt in het noorden. De islam (vooral soennitische moslims) heeft veel aanhang onder de leden van de grootste bevolkingsgroep, de Oromo. De bevolking in de noordelijke provincies Tigre en Welo bestaat zowel uit christenen als moslims, die door en naast elkaar wonen.
Het merendeel van de christenen is aanhanger van de Ethiopisch-orthodoxe kerk (40 procent) die ontstaan is in vierde eeuw. Ethiopië was het eerste land na Armenië, dat het christendom tot staatsgodsdienst uitriep. In de zesde eeuw beleefde de kerk een hoogtepunt. Uit die tijd stammen ook de eerste Ethiopische monniken, waarschijnlijk door de komst van een groep Syrische monniken die uit hun eigen land verdreven waren. Ongeveer duizend jaar na de introductie van het christendom riep de Amharische vorst Jenuko Amlak met ondersteuning van de orthodoxe kerk de Salomonische dynastie uit. Ze beroept zich erop direct af te stammen van keizer Menlik I, volgens de legende de zoon van koning Salomo en koningin Saba. Tot 1974, toen het bewind van Negus Haïle Selassie door de communisten omver geworpen werd, was de Ethiopisch-orthodoxe kerk de staatskerk. Ook Selassie’s dynastie beroemde zich erop voort te spruiten uit de liefdesverhouding tussen Salomo en de koningin van Saba.
De Ethiopisch-orthodoxe kerk zat lange tijd in een groot isolement en ontwikkelde daardoor zeer bijzondere, op modellen van het Oude Testament geënte, vormen van spiritualiteit, theologie en liturgische gebruiken. Ze was van grote culturele betekenis, niet alleen vanwege de talrijke kerken en kloosters die gebouwd zijn. Ook ontstond er een veelzijdige Ethiopisch-christelijke literatuur. Nog steeds vinden er in de typische ronde kerken die beschilderd zijn met kleurrijke bijbelse verhalen orthodoxe kerkdiensten plaats. Twee tegenover elkaar staande zangkoren dansen een speciale kerkdans terwijl ze begeleid worden door trommels en sistren. Vrouwen en mannen zijn gekleed in witte gewaden die aan de rand versierd zijn met kleurige motieven. Op feestdagen leest de priester de mis in versvorm voor en een zangkoor geeft antwoord terwijl ze begeleid worden door muziek.Vervolgens besprenkelt hij de gelovigen met water om iets wat onrein geworden is, te reinigen.
 

In Ethiopië leven meer dan tachtig verschillende bevolkingsgroepen die ieder hun eigen taal spreken. De officiële taal van Ethiopië is Amhaars (Amharisch). Het wordt gesproken in een groot deel van Ethiopie, bijvoorbeeld in Addis Abeba, Gonder en Lalibela. Hoewel in de steden veel mensen redelijk goed Engels spreken, waardeert men het als je een paar woordjes
Amhaars spreekt.

Voor onderstaande woorden geldt de volgende uitspraakregels:
Een g als in het Franse ‘garçon’; een ‘ in een combinatie als t’ betekent dat er een kleine pauze is tussen de t en de op de ‘ volgende letter. Lettergrepen worden zonder klemtoon uitgesproken.

Hallo
t’enajs tullunj

Goedemorgen
undemin adderoe

Goedenavond (als je binnenkomt)
undemin jamesjoe

Goedenavond (als je weggaat)
dehena jamesjoe

Hoe gaat het met u?
undemin alloe?

Goed
dehena

Dank u wel
amassaggunnalloe

ja/ nee
awo/ jullum

Waar is … ?
… jat naw?

Hotel/ restaurant/ bank/ postkantoor
hotel / muggubbiet/ bank/ postabiet

Waar is de bus/ taksi naar …
awtoboes/ taksi … jat naw

Koffie/ thee/ water
boena/ sjaj/ woeha

Hoeveel kost …?
… sunt naw?

Ik wil betalen
lukfullewot

1 = and
2 = hoelet
3 = suost
4 = arrat
5 = ammust
6 = suddust
7 = sebaat
8 = summunt
9 = zuttunj
10 = assir
11 = assir and
20 = haja
30 = selassa
40 = arriba
50 = ammissa
60 = sillissa
70 = seba
80 = summanja
90 = zuttunja
100 = and meto
134 = meto selassa arrat
1000 = and sjiech

Ethiopische ambassade in België
Laan van Tervuren 231, 1150 Brussel
T 00 32 (0)2 771 32 94
F 00 32 (0)2 771 49 14 
I   www.ethiopianembassy.org

Nederlandse ambassade in Ethiopië
Old Airport Zone, H24, K13, House 001, Addis Ababa
T 00 251 (0)11 371 11 00
F 00 251 (0)11 371 15 77 
I  www.netherlandsembassyethiopia.org

Belgische ambassade in Ethiopië
Comoros Street, Yeka Kifle-Ketema, Kebele 08, Addis Ababa
T 00 251 (11) 662 12 91, 662 3420
F 00 251 (11) 6613646 
I  www.diplomatie.be/addisababanl

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas. Niet omdat je je rugzak/weekendtas nodig hebt om lange wandelingen met je bagage te maken (dat gebeurt dus niet!) maar omdat een koffer vaak moeilijk op te bergen is. We raden je aan om maximaal vijftien kilo bagage mee te nemen.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je dringend om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur/religie. Tijdens een bezoek aan kerken en kloosters word je verzocht om schouders en knieën te bedekken. Wandelschoenen zijn niet alleen handig wanneer je gaat wandelen maar ook voor bezoek aan rotskerken.

Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen met een goed profiel (waterdicht), zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reisgids, oordopjes, opblaaskussen, voldoende fotomateriaal, een slaapzak, lakenzak, verrekijker, toiletartikelen, tampons/maandverband, badslippers, zwemkleding, regenkleding (tijdens het regenseizoen), windjack, handdoeken, wekker, schrijfgerei, schaartje en een zakmes, een reserverbril voor dragers van contactlenzen, handdoek, fleece-trui, warme kleding voor de hooglanden, luchtige kleding voor het zuiden, pet.

De netspanning in Ethiopië is 220 volt. De netspanning kan overal sterk wisselen, waardoor gevoelige apparatuur beschadigd kan raken. Een universele verloopstekker en adapter zijn daarom raadzaam. In het hele land bestaat de kans op stroomuitval en -storingen, vooral tijdens het regenseizoen. Soms zorgt een generator voor de stroomvoorziening maar dat is slechts voor een beperkt aantal uren per dag. In sommige gebieden is er zelfs helemaal geen elektriciteit aanwezig zoals in de Omovallei. Neem daarom een zaklantaarn en voldoende reserve batterijen voor je (foto)apparatuur mee.

In Ethiopi? zetten duurdere hotels en restaurants tien tot vijftien procent servicekosten op de rekening, maar de meeste restaurants doen dit niet. Een fooi van tien procent is dan gebruikelijk.
In Europa wordt het geven van fooien in de meeste gevallen gezien als een blijk van waardering, een extraatje als dank voor geleverde diensten. In Ethiopi? gaat het echter om m??r dan een extraatje: de fooi is voor mensen die werkzaam zijn in het toerisme een onmisbare aanvulling op een laag lokaal salaris. Deze mensen zijn in veel gevallen ongeschoold of laaggeschoold. Werk in de toeristensector is vaak seizoensgebonden, en salarissen worden alleen uitbetaald over de gewerkte periode. Bovendien is de kans groot dat er een hele familie moet leven van een inkomen uit toerisme. Een fooi komt dus meestal rechtstreeks in handen van mensen die het hard kunnen gebruiken en hun achterban profiteert mee.

Ethiopi? is een van de armste landen ter wereld. In Addis Abeba en andere steden zul je ongetwijfeld worden aangeklampt door bedelaars. Door hen geld te geven los je hun problemen allerminst op. Eerder worden ze op deze manier afhankelijk van dit soort inkomsten. De werkelijkheid achter elke bedelaar kan heel verschillend zijn. Voor sommigen is het de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar een grote groep bedelt omdat ze verslaafd zijn aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Voordat je mensen fotografeert behoor je eerst toestemming te vragen. Zeker in het zuiden van Ethiopi? verwachten mensen geld als je ze op de gevoelige plaat vast wilt leggen. Onderhandel in zulke gevallen vriendelijk over de prijs. Meestal verwacht men een vergoeding van een tot twee birr. Indien je niet wenst te betalen, neem dan ook geen foto. Wie stiekem fotografeert kan zich een hoop problemen op de hals halen. Ook op religieuze plekken, zoals in een kerk of moskee, is het raadzaam om toestemming te vragen. Soms is fotograferen niet toegestaan. Houd er rekening mee dat je op vele plaatsen moet betalen voor het maken van filmopnamen.

Voor Ethiopie worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter, een vaccinatieafdeling van de GGD, het Tropencentrum AMC in Amsterdam of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam. Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Bovenstaande lijst is niet volledig, raadpleeg voor meer informatie over gezondheidsrisico's en de te nemen voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis de website van Tropenzorg (www.tropenzorg.nl) of ga langs bij je huisarts, apotheek of vaccinerende instelling.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts, de Reisdokter, apotheek en GGD.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Een reiziger mag één liter sterke drank, een halve liter parfum en 250 gram tabak (200 sigaretten of vijftig sigaren) belastingvrij invoeren. 

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dier- of plantensoorten. Tot deze soorten behoren onder meer koralen, grote schelpen, (zee)schildpadden, slangen, krokodillen, hagedissen, papegaaien, vlinders, orchideeën en cactussen. Toch worden er in Ethiopie producten te koop aangeboden waarin (delen) van bedreigde dier- en plantensoorten zijn verwerkt: tassen, riemen, schoenen, sieraden e.d. Let er bij de aankoop van dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Meer informatie over de belangrijkse beschermde soorten met een opsomming van de bekendste ‘foute’ souvenirs vind je op www.wnf.nl/souvenirs of www.minlnv.nl/cites.
 

In Ethiopië is het twee uur later dan in de Benelux. Tijdens onze zomertijd is dat een uur.

Op markten, pleinen, in de bus en op busstations moet je oppassen voor zakkenrollers. Geld en belangrijke papieren kun je beter niet in je handtas bewaren. Laat ze in de kluis van het hotel achter. Ben je onderweg, draag ze dan op het lichaam, bijvoorbeeld verdeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een gordel.
Maak kopieën van je reisdocumenten en bewaar deze gescheiden van de originelen. Of maak een scan van de belangrijke documenten en stuur ze voor vertrek naar je eigen emailadres zodat je ze onderweg overal kunt ophalen. 

Nuttige reisadviezen en actuele informatie over de veiligheid in Ethiopië vind je op internet: www.minbuza.nl (onder ‘reizen en landen’) of www.diplomatie.be.

Openingstijden worden in Ethiopië niet strikt gehanteerd. De meeste winkels zijn van maandag tot en met zaterdag geopend van 9.00 uur tot 12.30 uur en 15.30 uur tot 19.30 uur. Op zondag en op feestdagen zijn de winkels gesloten met uitzondering van enkele souvenirwinkels. Postkantoren zijn door de week geopend van 8.30 uur tot 14.00 uur en op zaterdag tot 12.00 uur.