LIBIË - Hotel- en kampeerreis - 15 dagen

Libië heeft een oppervlakte van 1.759.540 km² (42 keer Nederland, 57 keer België ) en bestaat voor ongeveer negentig procent uit woestijn, slechts 2,5 procent van het landoppervlak is geschikt voor landbouw. Belangrijke inkomstenbron vormt de olie- en gasindustrie.
Het land telt ongeveer 5,9 miljoen inwoners en heeft een bevolkingsdichtheid van 3,1 inwoners per km² (Nederland 482, België 342). Het merendeel van de bevolking leeft aan de kuststrook waarvan 86 procent in de steden. De woestijngebieden zijn nagenoeg leeg. Door de snelle bevolkingsgroei van meer dan twee procent (Nederland 0,2 procent, België 0,13) is meer dan een derde van de bevolking jonger dan 15 jaar. Opvallend is de hoge alfabetiseringsgraad van 82 procent onder de volwassen bevolking. Vooral die van vrouwen (72 procent ) ligt in vergelijking met omringende landen zoals Egypte (45 procent) hoog. Bij mannen is dat 92 procent. Onderwijs is gratis en verplicht voor jongens en meisjes tussen zes en vijftien jaar. De toegang tot sanitaire voorzieningen en gezondheidszorg is in vergelijking met omringende landen goed.

Ongeveer 97 procent van de bevolking bestaat uit Arabieren en (gearabiseerde) berbers. De Toearegs, Sahara berbers, leven in het noordwesten en het zuiden van het land en hebben als enige in Libië hun eigen cultuur vrij goed bewaard. Ze spreken hun eigen berbertaal die duidelijk verschilt met het Arabisch en de mannen dragen nog steeds hun gezichtssluier, de tugulmust. Zelf noemen ze zich graag Kel Tugulmust, het volk met de gezichtssluier. Opvallend is dat de vrouwen geen gezichtssluier dragen. De meeste Toearegs in Libië hebben het nomadenbestaan de rug toegekeerd. Amper één procent van de bevolking behoort tot de Teda (Tibu), een negroïde volk. Tevens werken en wonen er ongeveer één miljoen mensen uit andere Arabische landen en uit sub-Sahara Afrika. Vooral de illegale Afrikaanse werknemers hebben van tijd tot tijd te maken met massale uitzettingen.

Libië heeft een oppervlakte van 1.759.540 km² (42 keer Nederland, 57 keer België ) en bestaat voor ongeveer negentig procent uit woestijn, slechts 2,5 procent van het landoppervlak is geschikt voor landbouw. Belangrijke inkomstenbron vormt de olie- en gasindustrie.
Het land telt ongeveer 5,9 miljoen inwoners en heeft een bevolkingsdichtheid van 3,1 inwoners per km² (Nederland 482, België 342). Het merendeel van de bevolking leeft aan de kuststrook waarvan 86 procent in de steden. De woestijngebieden zijn nagenoeg leeg. Door de snelle bevolkingsgroei van meer dan twee procent (Nederland 0,2 procent, België 0,13) is meer dan een derde van de bevolking jonger dan 15 jaar. Opvallend is de hoge alfabetiseringsgraad van 82 procent onder de volwassen bevolking. Vooral die van vrouwen (72 procent ) ligt in vergelijking met omringende landen zoals Egypte (45 procent) hoog. Bij mannen is dat 92 procent. Onderwijs is gratis en verplicht voor jongens en meisjes tussen zes en vijftien jaar. De toegang tot sanitaire voorzieningen en gezondheidszorg is in vergelijking met omringende landen goed.

Ongeveer 97 procent van de bevolking bestaat uit Arabieren en (gearabiseerde) berbers. De Toearegs, Sahara berbers, leven in het noordwesten en het zuiden van het land en hebben als enige in Libië hun eigen cultuur vrij goed bewaard. Ze spreken hun eigen berbertaal die duidelijk verschilt met het Arabisch en de mannen dragen nog steeds hun gezichtssluier, de tugulmust. Zelf noemen ze zich graag Kel Tugulmust, het volk met de gezichtssluier. Opvallend is dat de vrouwen geen gezichtssluier dragen. De meeste Toearegs in Libië hebben het nomadenbestaan de rug toegekeerd. Amper één procent van de bevolking behoort tot de Teda (Tibu), een negroïde volk. Tevens werken en wonen er ongeveer één miljoen mensen uit andere Arabische landen en uit sub-Sahara Afrika. Vooral de illegale Afrikaanse werknemers hebben van tijd tot tijd te maken met massale uitzettingen.

Post van Libië naar de Benelux doet er ongeveer twee weken over. De meeste grote plaatsen hebben een postkantoor waar je postzegels kunt kopen. Een groter probleem is het vinden van ansichtkaarten. 

Internationaal telefoneren is het voordeligst via internet; internetcafés in de grote steden en plaatsen bieden deze service. Een duurder alternatief is een lokaal staatstelefoonkantoor. Alleen in en rond Tripoli is dekking voor enkele buitenlandse mobiele netwerken. Informeer bij uw provider naar de mogelijkheden. Het internationale landennummer van Libië is +218; van Nederland +31; van België +32. 

Internetcafés vind je vooral in grotere steden zoals Tripolis, Misurata, Benghazi, Zleetin en Alkomus.

De Libische keuken is sterk beïnvloed door andere keukens zoals de mediterrane maar ook de Afrikaanse keuken. Typische gerechten zijn Libische soep, een pittige minestroneachtige soep met lamsvlees; ruuz, een rijstschotel met vlees, groente en verschillende kruiden; couscous met kip, lam of groente; gehaktballetjes met sesamsaus of gefrituurde kikkererwtenballetjes (falafel). Als bijgerecht worden sausjes zoals tahina (seamsaus), hoemmoes (gepureerde kikkererwten) en harissa (scherpe saus uit rode pepers) geserveerd. Populair zijn ook spiesjes met vlees (kebab) en de gegrilde kippetjes. Aan de kust heb je de keuze uit verschillende soorten vis. Daarnaast zijn er ook pastagerechten verkrijgbaar. In Libië wordt traditioneel met de rechter hand gegeten maar meestal is er bestek verkrijgbaar.
Bij het eten wordt water of frisdrank gedronken. Alcohol is officieel niet verkrijgbaar, wel heb je steeds meer plekken waar je alcoholvrij bier kunt krijgen. Wanneer je koffie bestelt, heb je de keuze uit Nescafé of de Arabische koffie meestal met een snufje kardemom. Thee, chay, wordt er ook veel gedronken vooral erg zoet met een takje munt erin. In Libië kun je beter geen water uit de kraan drinken. Mineraalwater is bijna overal te koop.

Libië kent tal van nationale en religieuze feestdagen. Belangrijke nationale feestdagen zijn: Afkondiging van de Macht van het Volk (2 maart), Dag van de Syrische Revolutie (8 maart), Dag van de Terugtrekking van de laatste Britse troepen 1970 (28 maart), Dag van de Terugtrekking van de laatste Amerikaanse troepen 1970 (11 juni), Dag van de Egyptische Revolutie (23 juni), Nationale feestdag ‘grote septemberrevolutie 1969’ (1 september) en de Dag van de uitwijzing van de Italiaanse kolonisten 1970 (7 oktober).

De islamitische kalender is gebaseerd op het maanjaar en wijkt daarom af van de telling van de westerse, Gregoriaanse kalender. Volgens de westerse kalender schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar tien à elf dagen naar voren. De grootste islamitische feesten zijn de ramadan, het suikerfeest en het offerfeest. 

De ramadan (11 augustus 2010), is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. De ramadan kan leiden tot enig ongemak; veel restaurants zijn dicht; eten, drinken en roken in het openbaar wordt niet op prijs gesteld. Voor toeristen wordt wel gekookt en gezorgd. Het spreekt vanzelf dat je de mensen niet de ogen moet uitsteken door vlak voor hun neus te eten.
Het driedaagse suikerfeest, Eid al-Fitr (10 september 2010), luidt het einde van de ramadan in. Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extras. Met het suikerfeest begint het bedevaartsseizoen naar Mekka.
Het offerfeest, Eid al-Adha (17 november 2010), begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Ter herdenking van Abraham worden op die dag overal schapen geslacht. Abraham was immers bereid zijn zoon aan God te offeren, maar die verving de jongen op het laatste moment door een schaap.

Andere belangrijke dagen zijn Ras as-Sana, islamitische nieuwjaarsdag en Moulid an- Nabi, de verjaardag van de Profeet Mohammed.

Ghadames Festival
Ghadames, de 'Parel van de Woestijn' staat bekend om de unieke ‘ondergrondse’ woestijnarchitectuur; de stad werd in 1999 toegevoegd aan de Lijst van Werelderfgoederen van Unesco. In het hier jaarlijks georganiseerde meerdaagse festival maak je kennis met de diverse gebruiken en bevolkingsgroepen van geheel Libië. Vanuit het gehele land komen verhalenvertellers, Soefi-dichters, dans- en zanggroepen op de oude, door dadelpalmen omgeven woestijnstad af. Over het programma is meestal van tevoren weinig bekend; laat het maar gewoon op je af komen. Eigenlijk kom je pas ter plaatse achter het exacte programma; het wordt vaak à la minute nog aangepast. Een onvergetelijke belevenis zal het in ieder geval worden! Je zult genieten van de mooi geklede Toearegs, berbermuziek en handswerklieden die tijdens het festival ook op de stad afkomen. Hun handgemaakte producten als traditionele dolken, kleding en sieraden worden overal te koop aangeboden. Gedurende het festival worden er meestal tal van activiteiten georganiseerd; denk hierbij aan kamelenwedstrijden en spontane concerten.

Realiseer je goed dat er tussen ieder land en streek verschillen zijn in de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Zelfs binnen Nederland en België is dat het geval. Ga je voortdurend uit van je eigen normen en waarden dan zal uiteindelijk alles wat daarvan afwijkt je gaan irriteren. En dat geeft veel onnodige stress. Accepteer dat mensen in bepaalde opzichten andere eisen stellen dan jij gewend bent. Ze gaan bijvoorbeeld anders om met afspraken of hebben een ander tijdsbesef. Dit maakt hen niet minder, wel anders. Met een goede voorbereiding (lees bijvoorbeeld het ‘te gast in’-boekje) kun je je alvast instellen op deze culturele verschillen. Ter plekke is het de kunst om positief te blijven, je flexibel op te stellen en die andere levenswijze te respecteren zonder daarbij je eigen grenzen te overschrijden. Neem de tijd, probeer open en tolerant te zijn en probeer een praatje met mensen te maken. En spreek je de taal niet, dan zijn er andere manieren om contact te maken. Een eenvoudige begroeting of een simpele lach kost niets en opent overal deuren en harten.

In Libië geldt dat elke vorm van kritiek op het politieke systeem of de regering als een misdrijf wordt aanzien. Ontwijk gesprekken met een politieke of religieuze inslag.
In Libië is de moslimwetgeving van toepassing. Invoer en verbruik van alcohol is verboden. Het bezit en het gebruik van drugs (zelfs ter plaatse verworven) wordt zeer streng bestraft.
Terwijl mannen elkaar openlijk kunnen kussen of vasthouden op straat, is lichamelijk contact tussen mannen en vrouwen niet gepast in het openbaar en al helemaal niet in de buurt van een moskee.
Het is raadzaam om bij de keuze van je kleding ermee rekening te houden, dat je in een overwegend islamitisch land reist. Libiërs leven in een gematigde islamwereld, waar de vrouwen geen sluier moeten dragen, in rok of jeans mogen rondwandelen. Vrouwelijke reizigers kunnen normale westerse kleding dragen. Let er wel op dat de lengte van een rok minstens tot op de knie komt en dat schouders bedekt zijn. Een lange broek is ook prima. Voor mannen gelden geen speciale kledingvoorschriften. Wel kun je beter geen korte broek dragen, dat is ongebruikelijk in een islamitisch land.

Mocht je een moskee willen bezoeken, bedek dan armen en benen en doe iets op het hoofd (voor vrouwen is een hoofddoek verplicht). Schoenen laat je bij de ingang staan. Voor vrouwen is vaak slechts een deel van de moskee toegankelijk. Vrijdag is de islamitische zondag. Tijdens het vrijdagmiddaggebed mogen niet-moslims vaak niet in de moskee komen. Leid een moslim niet van zijn gebed af door voor hem langs te lopen bijvoorbeeld. Zijn verbinding met Mekka wordt dan doorbroken en zijn gebed ongeldig.

Libië kent twee klimaatzones namelijk de mediterrane kustzone en het woestijnachtige binnenland. De kustzone heeft zachte winters en hete zomers. De hitte gaat vaak gepaard met een hoog vochtigheidsgehalte. In deze kustzone valt ook de meeste neerslag, vooral 's winters en in het voorjaar. In het oostelijke gedeelte van de kustzone ligt het berggebied Jebel Akhdar. Het is er iets koeler dan in de vlakte, maar er valt meer neerslag. In het voor- en najaar kan de kustregio geteisterd worden door de ghibli, een warme, hete wind uit het zuiden die zandstormen veroorzaakt. In de rest van het land valt nagenoeg geen neerslag.
In de woestijn is het overdag het hele jaar door warm. 's Zomers kunnen de temperaturen oplopen tot ver boven 40° C. 's Nachts kan het echter behoorlijk afkoelen, zeker in de winter kan de temperatuur dan tot onder het vriespunt dalen. 

De beste periode om de woestijn te bezoeken valt tussen eind september en begin mei, voor de kustregio is dat tussen mei en oktober. 

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing). 

TRIPOLI
 

Maand	T gem	Zon	Neerslag	T w
Januari	12	-	11	-
Februari	13	-	7	-
Maart	15	-	5	-
April	18	-	2	-
Mei	20	-	3	-
Juni	18	-	1	-
Juli	25	-	0	-
Augustus	26	-	0	-
September	26	-	2	-
Oktober	23	-	5	-
November	19	-	7	-
December	14	-	11	-

Libië is over het algemeen dor met een aantal heuvels en plateaus. De hoogste top is de Bikku Bitti van 2.267 meter. Meer dan negentig procent van het land is woestijn of semi-woestijn. Libië is het enige land ter wereld dat geen enkele rivier heeft. Er is alleen water als de wadi’s na een zware regenbui vollopen.
Libië kan verdeeld worden in drie grote regio’s: Tripolitana (met hoofdstad Tripoli) in het westen, Cyrenaica (met als belangrijkste stad Benghazi) in het oosten en Fezzan in het zuiden. Het noordwesten van Tripolitana bestaat uit een kustvlakte, genaamd Fefara. Enkele heuvels in dit kustgebied zijn bekend als Jebel. Cyrenaica wordt gekenmerkt door het Jebel Akhdar plateau. Het grootste gedeelte van het zuiden maakt deel uit van de Sahara. Hierin komen enkele oases voor. De meeste olie- en gasvelden liggen in de woestijn in het binnenland.

Zevenennegentig procent van de Libische bevolking bestaat uit soennitische moslims. Katholieken en Orthodoxen vormen een minderheid. De meeste christelijke kerken werden na de revolutie in 1969 gesloten. De laatste jaren vindt er een toename plaats van orthodoxe moslims.

Het woord islam betekent letterlijk 'overgave aan de wil van God'. Vijf maal per dag moet de moslim in gebed en spreekt dan de shahada uit. 'La ilaha illa Allah. Muhammudu rasulu Allah.' 'Er is niets goddelijks behalve God. Mohammed is zijn profeet.' Moslims volgen een aantal richtlijnen die bekend staan als de Vijf Zuilen van de islam. De shahada, geloofsbelijdenis, is de eerste en belangrijkste van de vijf zuilen. Voorafgaand aan het gebed worden eerst gezicht, voeten en armen gereinigd. Het ritueel van het bidden, de salat, is de tweede zuil. Vanaf de minaret wordt aangekondigd wanneer het tijd is voor de salat. De overige drie zuilen zijn: het geven van aalmoezen aan de armen ofwel de plicht tot zakat, het vasten tijdens de heilige maand ramadan, saum genaamd, en de hadj, de bedevaart naar Mekka.
Deze vijf zuilen staan in de koran, het heilige schrift van de islam die in de zesde eeuw werd opgetekend door de profeet Mohammed.

De islam werd in de zevende eeuw op het Arabisch schiereiland gesticht door de profeet Mohammed. Op zijn veertigste Mohammed kreeg hij een visioen waarin de stralende engel Gabriël hem de leer Gods meedeelde. Vanaf dat moment begon hij de nieuwe leer te prediken. De profeet keerde zich radicaal af van de geldende cultuur door Allah de hoogste autoriteit te maken en de principiële gelijkwaardigheid van man en vrouw te prediken en haar erfrecht te geven. Slaven die zich bekeerden werden vrijgekocht door zijn volgelingen. Met zijn stichting van de umma, de eenheid van alle gelovigen, doorbrak de profeet de sterk stamgebonden loyaliteit van zijn medemensen. Na elf jaar prediking werd de profeet zijn eigen stad Mekka uitgejaagd. De islam verspreidde zich na zijn dood in het jaar 632. Zijn visioenen en preken werden daarna op schrift gesteld en gebundeld in de koran die twintig jaar na zijn dood gereed was. Nog geen twee eeuwen later hadden het hele Midden-Oosten en Noord-Afrika kennis gemaakt met de nieuwe religie. Naast de visioenen van de profeet, die gelijkstonden aan het woord van God werden zijn preken een belangrijke bron van gezag (de hadith). Verder werden een aantal geboden en verboden gebundeld tot de sharia, het islamitische recht. De islam is in veel opzichten verwant met de christelijke en joodse godsdiensten. Niet alleen de koran wordt door de islamieten als heilig boek beschouwd. Ook de bijbel is belangrijk in deze religie. Abraham of Ibrahim en Jezus ofwel de profeet Isa worden door hen beschouwd als belangrijke profeten. Er is een laatste dag, een hemel en een hel en er zijn duivels en engelen. Alleen kennen zij geen Messias en is de profeet Mohammed de belangrijkste en laatste boodschapper van God geweest.
In principe kunnen alle moslims optreden als imam, de voorganger in het gebed. Ook de muezzin die vijf maal daags oproept tot het gebed is geen beroepsgeestelijke. De belangrijkste verschillen die opvallen wanneer we kerken vergelijken met moskeeën is, afgezien van het verschil in bouwstijl, de afwezigheid in islamitische godshuizen van afbeeldingen van mensen, goden en dieren. De decoraties bestaan uitsluitend uit koranteksten, geometrische figuren en plantenmotieven. De nabootsing van de schepping is godslasterlijk.

De officiële taal in Libië is Arabisch. Daarnaast worden er enkele berbertalen gesproken zoals het Tamaschek (taal van de Toearegs) in het uiterste westen. Andere talen worden er nauwelijks gesproken hoewel er sinds kort weer Engels op de scholen onderwezen wordt. In het zuidwesten spreekt men soms ook Frans.

Binnen het Arabische taalgebruik onderscheidt men drie registers. Het eerste is de gesproken taal, de informele taal die gesproken wordt op straat en die hoort tot de groep oosterse Arabische dialecten zoals het Syrisch, het Libanees of het Jordaans. Deze taal bestaat niet in schrift. Naast de gesproken taal is er het Standaard Arabisch, de geschreven taal die in alle landen ongeveer hetzelfde is. Het is de taal van de krant maar ook de politici spreken het bij officiële redevoeringen. Het derde register is het klassieke Arabisch, de taal waarin de koran in de zevende eeuw is geschreven. De kennis van deze taal is bij de meeste eerder passief en beperkt zich tot het kunnen opzeggen van koranpassages.

Vooraf enkele uitspraakregels:
j: als een 'zachte k' zoals 'good' in het Engels.
‘ : een keelklank die benaderd wordt door de ‘a’ diep achter in de keel uit te spreken.
kh: als een ‘harde g’
h: als een ‘harde h’ uitgesproken van achter uit de keel.
gh: als de ‘r’ in Paris

Welkom, hallo
Ahlan wa Sahlan

Antwoord: lett. jij/jul¬lie evenzeer
Ahlan bieklbiekoem

Goede morgen
Sabaah al-khair

Antwoord: lett. mor¬gen van licht
Sabaah al-noer

Goede middag/avond
Masaa al-khair

Antwoord: lett. avond van licht
Masaa al-noer

Prettig kennis met u te maken
Foersa sa’ieda

Antwoord: lett. ik ben het gelukkigst
Ana I-as’ad

Hoe gaat het met je/u?
Izzayyik/ izzayikkoem

Goed, godzijdank
Kwayyis, alhamdoe lillaa

Spreek je Egyptisch?
Bititkallim masri?

Een beetje
Swaya

Hoe heet je?
Ismik ee?

Mijn naam is ...
Ismie ...

Dank u wel
Shoekran

Geen dank / graag ge¬daan
Afwan / ayy khidma

Waar kom je vandaan?
Baladek ee?

Ik kom uit Nederland
Ana min Hoelanda

Waar ga je heen?
Raah feen?

Ik ga naar Aswan
Raah Aswan

Mag ik even? (b.v. te¬gen ober)
Law samaht

Een kop koffie/ thee als¬tublieft
Finjaan ahwa/ shay min fadlik

Okay
Tayyib/ maashi

Het doet er niet toe
Ma'alesh

Ja/ nee
Aywa/ la

Sorry
Mut’assifa

Gedraag je!
Ihtaram nafsik

Hou op/ nu is het ge¬noeg!
Khallas

Waar is een hotel/ taxi/ bus?
Feen foendoe/ tex/ oto¬bies?

Links/ rechts/ rechtdoor
Shamaal/ yamien/ ‘ala toel

Hoeveel kost dat?
Bikaam?

Egyptische pond
Ginnee

Tot ziens
Ma'a salaama

1 = waahid
2 = itneen
3 = talaata
4 = arba’a
5 = khamsa
6 = sitta
7 = sab’a
8 = tamanya
9 = tis’a
10 = ‘ashara

Ambassade van Libië in Nederland
Parkweg 15, 2585 JH, Den Haag
T 00 31 (0)70 355 8886/ 8679/ 7847 
F 00 31 (0)70 355 9075

Ambassade van Libië in België
Victorialaan 28, 1000 Brussel
T 00 32 (0)2 649 37 37
F 00 32 (0)2 640 90 76
I www.libyaembassy.org

Nederlandse ambassade in Libië
20 Galal Bayar Street, Dahra, Tripoli
T 00 218 (0)21 444 15 49 / 444 15 50 / 444 02 16
F 00 218 (0)21 444 03 86
I www.mfa.nl/tri

Belgische ambassade in Libië
Jasmin Street - Hay Andalus Area, 2, Tripoli
T 00 218 (0)21 478 20 44
F 00 218 (0)21 478 20 46
E tripoli@diplobel.fed.be

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we sterk af. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal tien kilo per persoon.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Zo zijn korte broeken, korte rokken en hemdjes in het conservatieve, islamitische Libië absoluut taboe. Een hoofddoek is echter niet nodig, behalve voor moskee bezoek. Voor een eventueel bezoek aan het strand raden we de deelneemsters aan om een badpak mee te nemen en geen bikini. Het is nog beter om te zwemmen in een T-shirt en een korte broek om je te beschermen tegen de felle zon. Een petje of zonnehoed, evenals een regen/windjack is zeer aan te raden.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, voldoende fotomateriaal, lakenzak, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en zakmes.

Omdat er tijdens deze expeditie enkele mogelijkheden zijn voor wandel- en klautertochten over de rotsen, zijn stevige wandelschoenen noodzakelijk. Deze zijn ook aan te raden voor de bezoeken aan de opgravingen in het noorden van het land.

Vergeet ook niet een warme slaapzak en warme (winter-)kleding mee te nemen, een absolute noodzaak voor de koude nachten in de woestijn, zeker in de wintermaanden.

Aangezien alcohol een absoluut taboe is in Libië, is het uiteraard ook verboden om alcohol mee te nemen naar dit land.

De netspanning in Libië is 220 volt. Europese stopcontacten met twee polen vormen de standaard. Eurostekkers passen altijd.

Het geven van fooien is ongebruikelijk in Libië. In koffiehuizen, restaurants en hotels is het wel gebruikelijk een fooi te geven van ongeveer vijf tot tien procent van het uitgegeven bedrag.

Libië is een fotogeniek land, niet alleen vanwege de natuur maar ook vanwege de mensen. Over het algemeen vinden de Libiërs het geen probleem om gefotografeerd te worden. Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. 

Het is het streng verboden overheidsgebouwen, mensen in uniform, militaire objecten of vliegvelden te fotograferen of aan de grens opnames te maken.

Libië is een woestijnland. Op veel plaatsen is het zand zo fijn als poeder; het dringt overal doorheen ook in je fotoapparatuur. Bescherm deze daarom tegen stof. Het is verstandiger je film- of fotocamera niet achter in een auto of afgesloten truck te laten. Door de snel stijgende temperatuur kan de kwaliteit van het fotografische materiaal achteruit hollen. Niet alle soorten batterijen voor camera's zijn verkrijgbaar. Zorg dus voor voldoende reservebatterijen.

De Libische munteenheid is de Libische Dinar (LYD). Voor één euro ontvang je 1,8 LYD (oktober 2009). Kijk voor de actuele wisselkoers op: www.oanda.com/convert/cheatsheet 

Het is noodzakelijk en zelfs verplicht om contact geld (liefst euro’s of dollars) mee te nemen naar Libië. Travellercheques en creditcards worden over het algemeen niet geaccepteerd. Alleen in Tripoli zijn slechts enkele betrouwbare geldautomaten. In de grote plaatsen zijn banken aanwezig, maar de procedure en de formaliteiten bij wisselen nemen veel tijd in beslag. Ook op het vliegveld kan gewisseld worden. Geld wisselen bij andere dan de officiële instanties is verboden. Banken zijn geopend van zo-di en do van 9.00-13.00 uur, op wo en za van 8.00-12.30 uur en van 16.00-18.00 uur.

Voor Libie worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter, een vaccinatieafdeling van de GGD, het Tropencentrum AMC in Amsterdam of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam. Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Bovenstaande lijst is niet volledig, raadpleeg voor meer informatie over gezondheidsrisico's en de te nemen voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis de website van Tropenzorg (www.tropenzorg.nl) of ga langs bij je huisarts, apotheek of vaccinerende instelling.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts, de Reisdokter, apotheek en GGD.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Volwassen personen mogen belastingvrij 200 sigaretten of 250 sigaren of 250 gram tabak en 250 ml parfum invoeren. Invoer van voedingswaren, alcoholhoudende dranken en ‘zwarte lijstartikelen’ zoals varkensproducten en obscene lectuur zijn verboden. Je mag ook geen Israëlische producten invoeren. De uitvoer van antiquiteiten is streng verboden.

In Libië is er in de zomer geen tijdsverschil, in de winter is het een uur later dan in de Benelux.

In Libië is het doorgaans veilig. De kleine criminaliteit neemt echter toe. Ook autodiefstal komt tegenwoordig meer voor. Zakkenrollen en tasjesroof komen echter overal ter wereld voor. Het is daarom verstandig om op je eigendommen te letten en mensen niet de gelegenheid te geven je spullen te stelen. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de kamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken. 

Actuele informatie over de veiligheid in Libië vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken www.diplomatie.be vind je nuttige reisadviezen.

Openingstijden worden in Libië niet strikt gehanteerd. De meeste winkels zijn open van 10.00-14.00 uur en van 17.00-20.00 uur. Op vrijdag zijn de winkels gesloten.