MEXICO, GUATEMALA, HONDURAS EN BELIZE - Groepsreis - 23 dagen

Mexico heeft een oppervlakte van 1.972.550 km² (ongeveer 50 maal Nederland, 65 maal België) en telt ruim 105 miljoen inwoners. De bevolkingsdichtheid loopt per streek sterk uiteen. Ruim 75 procent van de bevolking leeft in de steden. De grootste en snelst groeiende stad is de hoofdstad Mexico Stad (Distrito Federal). Inclusief al zijn buitenwijken wonen er in de gehele agglomeratie ruim 22 miljoen inwoners. De dichtstbevolkte staten México met Mexico Stad, Veracruz, Jalisco en Puebla beslaan ruim 10 procent van de totale oppervlakte en er woont 40 procent van de bevolking. Een groot deel van de Mexicaanse bevolking leeft onder de armoedegrens. In de deelstaat Chiapas, waar voor het merendeel indíginas (indianen) leven, braken in 1994 onlusten uit als gevolg van de slechte economische en sociale status van deze volken. De rebellen die voor de onlusten verantwoordelijk waren, noemen zich de Zapatistas en zijn tot op heden actief. Nog steeds zijn de grote werkloosheid en de armoede op het platteland de voornaamste oorzaken van de trek naar de steden en de sterke migratie naar de Verenigde Staten. Legaal bedraagt het aantal Mexicanen dat naar de Verenigde Staten trekt ongeveer 60.000 mensen per jaar, maar het aantal illegale emigraties is een veelvoud hiervan. Meer dan de helft van de bevolking is werkzaam in de handel en dienstensector.
Ongeveer 60 procent van de bevolking bestaat uit mestizos (een vermenging van blanken en indíginas) die vooral in de steden wonen en westers gericht zijn. De indíginas (indianen) maken 30 procent van de bevolking uit. Ze hebben een achtergestelde positie vergeleken met de rest van de bevolking. Tegenwoordig zijn er nog ruim 50 indiaanse bevolkingsgroepen waaronder de Tzotzil, Tzeltzal en Chol. Ze leven vooral op het platteland waar de gezondheidszorg, het onderwijs, de huisvesting en de voedselsituatie vaak op een veel lager niveau ligt dan in de steden. Ongeveer 9 procent van de bevolking is van blanke, Spaanse afkomst; zij worden criollos genoemd. Zij zijn het meest invloedrijk in het bestuur van het land. Ongeveer 1 procent van de bevolking is van Afrikaanse of Aziatische afkomst.

Guatemala heeft een oppervlakte van 108.890 km² (2 maal Nederland, 3.5 maal België) en telt ruim 13 miljoen inwoners waarvan ruim 60 procent rechtstreeks afstamt van de oorspronkelijke Maya bevolking. Bijna 50 procent van de bevolking leeft in steden. De economische en sociale tegenstellingen in het land zijn groot. Driekwart van de bevolking leeft in armoede en kan basisbehoeften als voedsel, huisvestiging en kleding niet betalen. Zij hebben geen toegang tot onderwijs en gezondheidszorg. De indiaanse bevolking bevindt zich nog steeds in een achterstandsituatie en is onderwerp van discriminatie. Bijna de helft van de bevolking is werkzaam in de landbouw. De economie van Guatemala is sterk afhankelijk van de export van koffie, suiker, bananen en kardemon.
In Guatemala leeft de grootste indianenmeerderheid van Midden- en Latijns-Amerika. Naar schatting bestaat 60 procent van de bevolking uit indíginas, diverse inheemse indiaanse groepen. Ongeveer 30 procent bestaat uit mestizos, een versmelting van het indiaanse ras en Europeanen. Voor deze niet-indiaanse, westers georiënteerde bevolking gebruikt men in Guatemala en Honduras ook de term ladinos. De rest bestaat uit blanken.

Honduras heeft een oppervlakte van 112.492 km² ( 2.5 maal Nederland, 3.5 maal Belgie ) en telt bijna 7 miljoen inwoners. Het land is nog steeds een van de minst ontwikkelde en minst geïndustrialiseerde landen van Midden-Amerika. Bananen speelden lange tijd de belangrijkste rol in de economie van Honduras. Tegenwoordig zijn naast de bananen ook koffie, garnalen, kreeften en zink belangrijke exportproducten. De economische en sociale tegenstellingen in het land zijn groot. Het grootste deel van de bevolking kan basisbehoeften zoals voedsel, huisvestiging en kleding niet betalen. Het lager onderwijs is in de laatste tien jaar verbeterd. Verplicht en gratis onderwijs voor kinderen tussen de 7 en 13 jaar heeft geleid tot een daling van het percentage analfabeten. Tegenwoordig kan ruim 75 procent van de bevolking lezen en schrijven. Ook de gezondheidszorg is verbeterd in de afgelopen jaren. De levensverwachting is gestegen van 54 jaar in de jaren zeventig tot 67 jaar in 2003.
De verkoop en het gebruik van illegale drugs hebben geleid tot enorme stijging van het aantal geweldmisdrijven vooral onder jonge mensen. Mara's zijn, vaak internationaal opererende, (jeugd-)bendes die zich met uiterlijke kenmerken als tatoeages van elkaar onderscheiden en zich schuldig maken aan overvallen, inbraken, verkrachtingen en moord. De Hondurese regering pakt de bendes hard aan.
Naar schatting bestaat 90 procent van de bevolking uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 4 procent uit indíginas, 5 procent uit zwarten en 1 procent uit blanken.

Mexico heeft een oppervlakte van 1.972.550 km² (ongeveer 50 maal Nederland, 65 maal België) en telt ruim 105 miljoen inwoners. De bevolkingsdichtheid loopt per streek sterk uiteen. Ruim 75 procent van de bevolking leeft in de steden. De grootste en snelst groeiende stad is de hoofdstad Mexico Stad (Distrito Federal). Inclusief al zijn buitenwijken wonen er in de gehele agglomeratie ruim 22 miljoen inwoners. De dichtstbevolkte staten México met Mexico Stad, Veracruz, Jalisco en Puebla beslaan ruim 10 procent van de totale oppervlakte en er woont 40 procent van de bevolking. Een groot deel van de Mexicaanse bevolking leeft onder de armoedegrens. In de deelstaat Chiapas, waar voor het merendeel indíginas (indianen) leven, braken in 1994 onlusten uit als gevolg van de slechte economische en sociale status van deze volken. De rebellen die voor de onlusten verantwoordelijk waren, noemen zich de Zapatistas en zijn tot op heden actief. Nog steeds zijn de grote werkloosheid en de armoede op het platteland de voornaamste oorzaken van de trek naar de steden en de sterke migratie naar de Verenigde Staten. Legaal bedraagt het aantal Mexicanen dat naar de Verenigde Staten trekt ongeveer 60.000 mensen per jaar, maar het aantal illegale emigraties is een veelvoud hiervan. Meer dan de helft van de bevolking is werkzaam in de handel en dienstensector.
Ongeveer 60 procent van de bevolking bestaat uit mestizos (een vermenging van blanken en indíginas) die vooral in de steden wonen en westers gericht zijn. De indíginas (indianen) maken 30 procent van de bevolking uit. Ze hebben een achtergestelde positie vergeleken met de rest van de bevolking. Tegenwoordig zijn er nog ruim 50 indiaanse bevolkingsgroepen waaronder de Tzotzil, Tzeltzal en Chol. Ze leven vooral op het platteland waar de gezondheidszorg, het onderwijs, de huisvesting en de voedselsituatie vaak op een veel lager niveau ligt dan in de steden. Ongeveer 9 procent van de bevolking is van blanke, Spaanse afkomst; zij worden criollos genoemd. Zij zijn het meest invloedrijk in het bestuur van het land. Ongeveer 1 procent van de bevolking is van Afrikaanse of Aziatische afkomst.

Guatemala heeft een oppervlakte van 108.890 km² (2 maal Nederland, 3.5 maal België) en telt ruim 13 miljoen inwoners waarvan ruim 60 procent rechtstreeks afstamt van de oorspronkelijke Maya bevolking. Bijna 50 procent van de bevolking leeft in steden. De economische en sociale tegenstellingen in het land zijn groot. Driekwart van de bevolking leeft in armoede en kan basisbehoeften als voedsel, huisvestiging en kleding niet betalen. Zij hebben geen toegang tot onderwijs en gezondheidszorg. De indiaanse bevolking bevindt zich nog steeds in een achterstandsituatie en is onderwerp van discriminatie. Bijna de helft van de bevolking is werkzaam in de landbouw. De economie van Guatemala is sterk afhankelijk van de export van koffie, suiker, bananen en kardemon.
In Guatemala leeft de grootste indianenmeerderheid van Midden- en Latijns-Amerika. Naar schatting bestaat 60 procent van de bevolking uit indíginas, diverse inheemse indiaanse groepen. Ongeveer 30 procent bestaat uit mestizos, een versmelting van het indiaanse ras en Europeanen. Voor deze niet-indiaanse, westers georiënteerde bevolking gebruikt men in Guatemala en Honduras ook de term ladinos. De rest bestaat uit blanken.

Honduras heeft een oppervlakte van 112.492 km² ( 2.5 maal Nederland, 3.5 maal Belgie ) en telt bijna 7 miljoen inwoners. Het land is nog steeds een van de minst ontwikkelde en minst geïndustrialiseerde landen van Midden-Amerika. Bananen speelden lange tijd de belangrijkste rol in de economie van Honduras. Tegenwoordig zijn naast de bananen ook koffie, garnalen, kreeften en zink belangrijke exportproducten. De economische en sociale tegenstellingen in het land zijn groot. Het grootste deel van de bevolking kan basisbehoeften zoals voedsel, huisvestiging en kleding niet betalen. Het lager onderwijs is in de laatste tien jaar verbeterd. Verplicht en gratis onderwijs voor kinderen tussen de 7 en 13 jaar heeft geleid tot een daling van het percentage analfabeten. Tegenwoordig kan ruim 75 procent van de bevolking lezen en schrijven. Ook de gezondheidszorg is verbeterd in de afgelopen jaren. De levensverwachting is gestegen van 54 jaar in de jaren zeventig tot 67 jaar in 2003.
De verkoop en het gebruik van illegale drugs hebben geleid tot enorme stijging van het aantal geweldmisdrijven vooral onder jonge mensen. Mara's zijn, vaak internationaal opererende, (jeugd-)bendes die zich met uiterlijke kenmerken als tatoeages van elkaar onderscheiden en zich schuldig maken aan overvallen, inbraken, verkrachtingen en moord. De Hondurese regering pakt de bendes hard aan.
Naar schatting bestaat 90 procent van de bevolking uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 4 procent uit indíginas, 5 procent uit zwarten en 1 procent uit blanken.

Post van Mexico, Guatemala en Honduras naar de Benelux is ongeveer 10 dagen onderweg. De post in Mexico is veel efficiënter dan in Guatemala en Honduras. Als je er zeker van wilt zijn dat je post aankomt, geef dan je brieven en kaarten zelf af bij het postkantoor.

Internationaal telefoneren kan in Mexico, Guatemala en Honduras snel en makkelijk vanuit postkantoren of telefooncellen met telefoonkaarten, maar het is wel duur. Internetcafés bieden lagere tarieven aan. In Mexico kun je een collect call bellen, por cobrar, waarbij de gebelde thuis de rekening betaalt.
Of mobiel bellen mogelijk is hangt af van je abonnement en het toestel. Informeer voor vertrek bij je provider naar de mogelijkheden en kosten. In Guatemala en Honduras zijn de kansen gering. De internationale landennummers zijn: Mexico 0052; Guatemala 00502; Honduras 00504. Voor Nederland 0031 en voor België 0032

In alle steden en toeristische centra zijn internetcafés. Ook in veel hotels kun je terecht, al liggen de tarieven daar hoger.

Maïs en bonen vormen van oudsher het basisvoedsel van de Maya’s. Nog steeds horen tortillas, maïspannenkoekjes, bij iedere maaltijd.
Een traditioneel ontbijt, desayuno, bestaat uit eieren, tortillas, bonen (frijoles) en wat verse kaas of room. Op het menu staat vaak huevos al gusto, eieren zoal je ze wilt. Je kunt kiezen uit fritos, (gebakken), revueltos (roerei) en estrallados (spiegelei). In Mexico komen daar nog huevos a la mexicana, roerei met tomaat en chili en huevos rancheros, spiegelei met chilisaus en bonenpuree bij. In de meeste plaatsten kun je ook een lichter ontbijt bestellen. Een desayuno continental bestaat uit toast en jam en verder zijn er panqueques, Amerikaanse pannenkoekjes met maple, cereales, soorten cornflakes of andere granen, met yoghurt of melk. Koffie en vruchtensap zijn meestal bij het ontbijt inbegrepen.
De lunch, almuerzo, is de hoofdmaaltijd en veel restaurants bieden dan een goedkoop dagmenu aan, de comida corrida of de plato del día, die bestaat uit rijst of aardappels, vlees of kip en wat groenten of salade. Het diner, de cena, is in feite hetzelfde als de lunch. Habanero is een hete chilipeper; bezint eer ge begint. De meeste gerechten zijn niet vreselijk scherp gekruid. De flesjes met lokale variaties op tabasco, die op elke tafel staan, kunnen daar alsnog voor zorgen.
Zeker in Mexico eten de mensen laat. De comedores, de eenvoudige eettentjes, sluiten eerder dan de restaurantes, de meer luxe eetgelegenheden met een doorgaans uitgebreidere menukaart. In de steden worden ook pasta's en pizza’s geserveerd.

In Mexico zijn allerlei gerechten met tortillas en tacos, gevuld met vlees, kip, kaas, bonen en groenten. Bekende gerechten zijn: enchiladas, burritos en flautas. Een specialiteit is kip met mole poblano, een pikante saus met chocola. Bij gerechten wordt vaak guacamole geserveerd, avocadopuree. Aan de kust zijn verse vis (pescado) en schelpdieren (mariscos) een aanrader. Een bekend voorgerecht is ceviche, een cocktail van rauwe schelpdieren met een pittige dressing. Vegetarische restaurants zijn vrijwel alleen te vinden in toeristische centra. Daar zijn ook restaurants die allerlei buitenlands voedsel serveren, van Amerikaanse hamburgers tot Thaise noedels. Op markten en in kraampjes op straat is een keur aan kleine hapjes te koop. Er zijn elotes, warme maïskolven, tacos, harde tortillas besmeerd met guacamole, bonenpuree of belegd met kip en sla, chile rellenos, gevulde paprika’s, tamales, gestoomde en gevulde maïshapjes, gewikkeld in een maïsblad.

In Guatemala worden voornamelijk eenvoudiger versies van hetzelfde eten als in Mexico gegeten. In de eenvoudige eettentjes voor de lokale bevolking staan vaak kip of rijst met bonen en tortilla's op het menu; vaak kun je juist in deze tentjes voor weinig geld heel lekker eten. In Antigua zijn ook Chinese restaurants.

In Honduras is de pupusa geliefd, een zacht maïspannenkoekje gevuld met spekvet of kaas. Een ander typisch voorafje is de anafre, een fondue van bonen, kaas en crème, die met tortillachips gegeten wordt. Bij alle hapjes en maaltijden wordt wel een pikante saus geserveerd. Die kan uit een flesje komen, maar vaker is die versgemaakt. De saus wordt aangeduid met picante, chili, chirmol.

Fruit is in overvloed te krijgen, afhankelijk van de streek en het seizoen. Van veel soorten fruit wordt sap gemaakt, jugo of een licuado, aangelengd met water of melk. In Honduras heet deze milkshake een batido. Frisdranken, refrescos, gaseosas of aguas, zijn overal te koop, vooral coca cola en pepsi. De vele soorten limonade zijn behoorlijk zoet. Koop je frisdrank onderweg dan is die para llevar, om mee te nemen. De verkoper giet de inhoud van het flesje over in een plastic zakje met een rietje erin, en bolsa. Kraanwater kun je beter niet drinken. Overal is agua pura te koop, gewoon water. Wil je water met prik, dan vraag je om agua con gaz.

Tenslotte is bier, cerveza, overal te krijgen, zowel in flesjes als in blik (en lata). Soms is ook bier van de tap verkrijgbaar, de barril. Wijn is alleen in duurdere restaurants verkrijgbaar of je koopt het in de winkel.
Wat betreft sterke drank is rum, ron, populair. Ze is in allerlei kwaliteiten en prijsklassen te koop. In Mexico is er de tequila, die je volgens goed gebruik in één teug achteroverslaat, na eerst wat zout en limoen van uw hand opgelikt te hebben. In Guatemala zijn de Venado en Quetzalteca goedkope en scherpe aguardientes, letterlijk vuurwater. Op basis van rum en tequila worden vele coctails gemaakt: bekend zijn de ron con cola en de margarita.

Koffie is een verhaal apart. Hoewel met name Guatemala een koffieproducerend land is, wil dat niet zeggen dat je overal lekkere koffie kunt drinken. In veel dorpjes krijg je nescafé of café americano, een slappe bak koffie. In grote plaatsen en in toeristencentra verschijnen steeds meer gespecialiseerde koffietentjes, waar wel lekkere koffie geschonken wordt. Veel internetcafés hebben een espressomachine staan.

Mexico, Guatemala, Honduras en Belize zijn overwegend christelijke landen waar feesten als Kerstmis (Navidad), Driekoningen (6 januari) en Pasen overal gevierd. Verder heeft ieder land zijn eigen feestdagen en kent iedere plaats een feest ter ere van de lokale beschermheilige.

Dia de los muertos
Mexico’s befaamde viering ter herdenking van de overledenen is een vrolijk, persoonlijk en aandoenlijk feest: ‘los dias de los muertos’. Het is een periode waarbij de levenden hun overleden voorouders herdenken, en waarin de doden de gelegenheid hebben de huizen en de families die ze hebben achtergelaten te bezoeken. Het feest is op sommige plaatsen ook spectaculair, met straatfestivals, parades, het uitdelen van cadeautjes en meer dan genoeg te eten en te drinken. De intensiteit van de Mexicaanse houding tegenover de dood, kan bovenal verwarrend en overdonderend zijn voor iedereen die er niet mee bekend is.
De oorsprong van het feest van de Dagen van de Doden ligt in de mythologische wereld van het Mexico uit de pre-Spaanse tijd. Destijds was er één maand in zijn geheel gewijd aan de geesten van de overledenen. Vroeger werd dit feest gevierd in juli-augustus, maar met de komst van de katholieke kolonisten, verhuisden de festiviteiten naar katholieke feestdagen Allerheiligen en Allerzielen op 1 en 2 november.
Zoals het Kerstfeest of Halloween in andere delen van de wereld, beginnen de voorbereidingen voor het festival van de Dagen van de Doden al weken van tevoren. Winkels zijn overladen met decoratieve papieren doodshoofden, morbide lantaarns, kostuums, plastic skeletten en snoepgoed. Voedsel wordt thuis al vast klaargemaakt en overal verrijzen speciale herinneringsaltaartjes. Eten en drinken vormen een belangrijk deel om de feestvreugde te verhogen. In sommige gebieden gaan hele families uitgebreid picknicken op de plaatselijke kerkhoven. Ook laten ze op de graven voedsel achter, naast de foto's van de overledenen en copal (soort van wierook). Veel mensen nemen radio’s mee naar het kerkhof; dit tegenwoordig in de plaats van de traditie met de hele familie gezellige singalong songs over de begraafplaatsen uit te schallen. De kinderen worden volledig betrokken in de festiviteiten. Voor hen is het een soort Kerstmis: ze krijgen allerlei (spookachtige) snoepjes en verrassingen, van marsepeinen doodskisten tot chocolade skeletten, speelgoeddoodshoofden of dansende skeletmarionetten.
Je kunt de dia de los muertos meemaken op onze 29-daagse Mayaroute met de vertrekdatum 26 oktober 2009. Je bent dan op 1 en 2 november in San Cristobal, waar je het festival kunt meemaken.

Virgen de Guadelupe
Onze-Lieve-Vrouwe van Guadelupe is een feest dat belangrijk is voor de oorspronkelijke Indiaanse bevolking van Mexico en wordt jaarlijks gevierd op 12 december als ‘Nuestra Señora de Guadalupe’.
Onze-Lieve-Vrouwe van Guadalupe zou als Mariaverschijning op 9 december 1531 door de heilige Juan Diego Cuauhtlatoatzin aanschouwd zijn. Juan Diego was een bekeerde Azteek. Maria zou hem in de taal Nahuatl verteld hebben om een kerk te bouwen op de plaats waar ze tot hem sprak, op de berg Tepeyacac. De bisschop van Mexico geloofde Juan Diego niet, en zei hem dat Maria eerst maar eens een wonder moest laten zien. Juan Diego vond toen, in de winter, rozen op de berg Tepeyacac. Hij plukte de rozen en droeg ze in zijn mantel naar het paleis van de bisschop. Toen hij daar zijn mantel opende was een afbeelding van Maria te zien. De mantel, die bekend staat als de "tilma", wordt bewaard in de Basiliek van Guadalupe in Mexico City.
In de loop der eeuwen is de Maagd van Guadalupe uitgegroeid tot een nationaal symbool. In 1737 werd ze patroonheilige van Mexico City en in 1895 van het gehele land. Sinds 1945 is ze zelfs beschermvrouwe van heel Latijns-Amerika. Gedurende de geschiedenis van Mexico is ze het symbool geweest voor onafhankelijkheidsstrijders en voorvechters van meer rechten voor de oorspronkelijke bevolking (Juan Diego was immers indiaan). Onder andere Miguel Hidalgo droeg Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe op zijn banier, maar zelfs de hedendaagse socialistische Zapatistas gebruiken haar als symbool. Hetzelfde geldt voor de aanhangers van de linkse bevrijdingstheologie.
Op de 29-daagse Mayaroute reis met vertrekdatum 11 december 2009 kun je getuige zijn van dit festival. Tijdens deze reis ben je op 12 december in Mexico City en kun je het festival meemaken.

Mexico heeft een reputatie voor kleurrijke feesten en festivals. Bijna elke maand is er wel een nationale feestdag of fiësta en iedere stad viert ook uitgebreid de naamdag van zijn patroonheilige. Een van de meest karakteristieke feesten van het land is wel de macabere Día de los Muertos, dat wordt gevierd op 2 november (Allerzielen). De zielen van de geliefde overledenen komen volgens de gelovigen op die dag terug naar de aarde, en de week daaraan voorafgaand puilen de markten uit van attributen die gebruikt worden op dit festival, zoals snoepschedeltjes en papier-maché skeletten. Door het hele land verzamelen mensen zich op de kerkhoven om er te picknicken op de graven van hun voorouders en dierbaren. Ook 12 december is een grote dag op de Mexicaanse feestenkalender. Het is de dag van de Virgen de Guadalupe, de grootste religieuze icoon van het land. Dit kleurrijke festival met speciale heilige missen, pelgrims, kermissen en religieuze optochten wordt met name door de indígina bevolking gevierd, in bijvoorbeeld San Cristóbal de las Casas en haar omliggende dorpjes (Zinacantàn en San Juan Chamula). Het carnaval van San Juan Chamula vindt jaarlijks in februari plaats.
Andere nationale feestdagen zijn o.a. Nieuwjaar (1 januari); Constitution Day (5 februari); Onafhankelijkheidsdag (16 september); Dag van de Revolutie (20 november).

Voor het vieren van carnaval moet je in Honduras zijn. In de derde week van mei wordt uitbundig gefeest in La Ceiba aan de Caribische kust. In Copán Ruinas vindt jaarlijks van 15 tot 21 december een grote beurs plaats van kunstnijverheid. Tussen 2 en 11 februari is het feest van de Maagd van Suyapa, de beschermheilige van het land. Pelgrims uit heel Midden-Amerika komen naar het dorpje Suyapa, vlakbij de hoofdstad Tegucicalpa.
Belangrijke nationale feestdagen zijn: Onafhankelijkheidsdag (15 september) en Columbusdag (12 oktober).

 

De bevolking van de Midden-Amerikaanse landen hecht aan hoffelijkheid en beleefdheid. Als je iemand aanspreekt, ook in situaties in een winkel of bus, begin dan je gesprek met een groet. Een eenvoudig buenos días of buenas tardes, vergezeld van een glimlach, doen wonderen. Je begroeting wordt beantwoord met een gelijke begroeting van de tegenpartij. Daarna begint het eigenlijke gesprek pas. Als je een gemeenschappelijke ruimte binnenkomt, zoals een restaurant of wachtkamer, is het ook beleefd een algemene groet te geven aan iedereen in de ruimte. Een simpel buenos días of buenas tardes voldoet ook hier.
Zeg nooit meteen wat je denkt, maar geef blijken van respect en vriendschap. Sla nooit een uitnodiging af, dat is onbeleefd. Daarentegen vindt men het geen probleem als je te laat voor een afspraak komt om helemaal niet op komt dagen. Blijkbaar was iets anders op dat moment belangrijker.

Hoewel vrouwen steeds vaker belangrijke posities in de politiek en het bedrijfsleven innemen, is de Midden-Amerikaanse machismo cultuur nog alomtegenwoordig. Een macho houding en mannelijke trots worden vaak tentoongespreid als een lokale man aandacht van een vrouw probeert op te eisen, vooral in de vorm van fluiten. Vooral alleen reizende vrouwen krijgen vaak volop (ongewenste) aandacht. Als je hiervan niet gediend bent, kun je dit het beste eenvoudig negeren. Je kunt deze problemen minimaliseren door je conservatief te kleden. Een decente vrouw verdient respect, dat wil zeggen een vrouw die netjes gekleed is (denk aan het dragen van een bh.), niet 's nachts alleen over straat gaat en geen mannencafés bezoekt, zoals cantinas en billares. Het dragen van een trouwring kan ook helpen. Mijd duistere plaatsen en eenzame stranden als je alleen bent. Uiteraard zijn er ook voldoende 'gewone' mannen hier.
Overigens geldt niet alleen voor vrouwen maar ook voor mannen dat ‘blote’ kleding niet op prijs wordt gesteld, zeker niet in de indiaanse dorpen. Hoewel Maya vrouwen in Guatemala erg blij zullen zijn als je Maya kleding van hen koopt, kun je deze kleding beter voor thuis bewaren. In Honduras vind je in tegenstelling tot in Guatemala weinig indianen die traditionele kleding dragen. Kleed je ook decent als je kerken bezoekt, bedek je schouders en knieën, dit uit respect voor de lokale bevolking en haar cultuur.

Wees voorzichtig met politieke uitspraken en discussies. Ook al zal vooral de Mexicaan vol zitten met kritiek op politici, als buitenlander kun je je beter op de vlakte houden. Een Mexicaan voelt zich snel in zijn nationale eer aangetast. In Guatemala zijn veel mensen bang om over politiek te praten, gezien de repressie die nog altijd groot is. In Honduras praten mensen evenmin makkelijk over politieke zaken met vreemden.

Een groot deel van de bevolking van Mexico en Guatemala zijn indianen. Deze bewoners zijn over het algemeen bescheiden en stellen zich terughoudend op. Zij noemen zichzelf naturales of indíginas (inheemsen). Ze zijn afstammelingen van de Maya’s en ze houden vast aan hun eigen waarden en normen (costumbres), die tot uiting komen in hun taal, religie, klederdracht en levenswijze. De kleding van de indiaanse bevolking verschilt in kleuren, weeftechnieken, motieven en versieringen. De kleding van de vrouw bestaat uit de huipil (blouse, met vaak een geborduurde halsopening) en een refajo (rok), die door een faja (ceintuur) opgehouden wordt. Sieraden als zilveren oorbellen of halssieraden maken het geheel compleet. Ook mannen gaan vaak nog traditioneel gekleed: een camisa (hemd) met daarop een saco (kort jasje) en daaronder een broek. Ieder dorp heeft zijn eigen klederdracht, ieder indianen groep spreekt haar eigen taal en vaak kunnen ze elkaar onderling niet verstaan. 

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Guatemala & Honduras (te bestellen via: www.tegastin.nl)

Mexico, Guatemala en Honduras hebben een tropisch klimaat en de temperaturen zijn eerder afhankelijk van de hoogteverschillen dan van de tijd van het jaar. Tot ongeveer 800 meter heerst er een heet en vochtig klimaat, met temperaturen boven de 25 graden, die tot 45 graden kunnen oplopen. Daarboven tot ongeveer 1600 meter is er een gematigd klimaat met temperaturen tussen de 16 graden en 25 graden en nog hoger begint het koele klimaat, waar het 's nachts kan afkoelen tot rond het vriespunt. Vooral in de laatste zone zijn de verschillen tussen dag- en nachttemperatuur groot.
Door het jaar heen verschillen de temperaturen weinig. Er zijn twee seizoenen: de regentijd en de droge tijd. De droge tijd duurt van half november tot en met half mei, en het regenseizoen duurt van half mei tot en met half november. Bedenk dat ook in de zomer fikse regenbuien kunnen vallen en dat de winter lange droge periodes kent. In de tropische regen- en nevelwouden, bijvoorbeeld in de Petén, regent het zeker negen maanden per jaar veelvuldig. De meeste regen valt in juni en september en aan de kust meer dan in het binnenland. De meeste toeristen komen in juli en augustus (de vakantie in Noord-Amerika en Europa) en rond Kerstmis en Pasen. Laat je niet afschrikken door de regentijd, want de buien vallen meestal in de namiddag en daarna is alles lekker opgefrist.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

CANCÚN

Maand	T gem	Zon	Neerslag	T w
Januari	26	6	6	25
Februari	26	7	4	25
Maart	27	8	3	25
April	29	7	2	26
Mei	30	7	6	27
Juni	29	6	10	27
Juli	30	7	9	28
Augustus	30	7	9	29
September	29	6	12	28
Oktober	28	6	10	27
November	27	6	7	27
December	26	6	7	26

GUATEMALA STAD

Maand	T gem	Zon	Neerslag	T w
Januari	24	5	2	-
Februari	25	5	2	-
Maart	27	5	2	-
April	28	4	5	-
Mei	27	3	11	-
Juni	25	1	21	-
Juli	25	2	17	-
Augustus	25	1	19	-
September	24	2	20	-
Oktober	24	2	14	-
November	23	3	6	-
December	23	5	3	-

Evenwijdig aan de west- en oostkust van Mexico lopen de bergketens de Sierra Madre Occidental en de wat minder lange Sierra Madre Oriental, een voortzetting van de Rocky Mountains. Hiertussen ligt het centrale plateau, dat ongeveer eenderde deel van het land beslaat. Dit plateau stijgt geleidelijk van 1200 meter in het noorden tot 2500 meter in het zuiden. Ten zuiden van de hoofdstad Mexico City liggen een aantal vulkanen die niet meer werken zoals de Popoctipetl (rokende berg) van 5450 meter hoog en de hoogste berg van Mexico de Orizaba (Citlaltipetl) van 5650 meter hoog. Ten zuiden van de landengte van Tehuantepec is er het hoogland van Chiapas, waar vandaan bergketens zich voortzetten over Midden-Amerika en de Andes van Zuid-Amerika. Het noordelijke deel van Chiapas, waar Palenque ligt, bestaat uit laagland en lage heuvels en is dun bevolkt. Voor het overige deel bestaat Chiapas uit bergen en vulkanen tot aan de grens met Guatemala. Er is veel tropisch regenwoud, maar er zijn ook veel milpas ( kleine maïsvelden) en bananenplantages. Ten noorden van Chiapas ligt het schiereiland Yucatàn, een vlak land met een kalksteen bodem en heuvels van 300 meter hoog. Op de schilderachtige stranden aan oostkust van Yucatàn heeft zich een drukke toeristenindustrie ontwikkeld.

Guatemala is geografisch onder te verdelen in vier regio's: het hoogland, de hellingen aan beide zijden, de Petén en de kustvlakten. Het hoogland varieert van 1500 tot 4000 meter. De meeste mensen wonen in de dalen tussen de 1500 en 2500 meter en verbouwen hier onder andere maïs en bonen. Het landschap wordt getypeerd door bergen en ontboste hellingen. De bergen in het centrale gedeelte van Guatemala zijn uitlopers van de Andes. Ketens dragen namen als Siërra de los Cuchumatanes, Siërra de Chamà en Siërra de Santa Cruz. De Siërra Madre in het zuiden is omringd door vulkanen. De zijden van het hoogland liggen tussen de 600 en 1500 meter. De vulkanische grond in dit gebied is vruchtbaar en men verbouwt er koffie, maïs en andere gewassen. De vulkaan Tajamulco is met zijn 4420 meter de hoogste top van het land. De vulkanen zijn deels nog actief en er komen in dit gebied veel aardbevingen voor. 's Nachts zetten de vulkanen de omgeving in een schitterende rode gloed. In de dunbevolkte Petén zijn vooral graslanden en tropisch regenwoud. Deze regio beslaat ongeveer een derde deel van het land. Helaas worden in het zuiden en oosten op grote schaal bomen gekapt, waardoor planten en dieren voorgoed verdwijnen of zelfs helemaal uitsterven. In de kustvlaktes leven weinig indianen. Op de Caribische kustvlakte worden vooral bananen verbouwd en aan de Pacifische kust zijn plantages opgezet (rubber, katoen, suikerriet). De drie belangrijkste rivieren - de Río Polchic, de Río Motagua en de Río Dulce - monden alle drie uit in de Golf van Honduras. De Río Usumacinta stroomt noordwaarts naar de Golf van Mexico. Enkele grote meren, waar Guatemala zo bekend om is, zijn het Meer van Petén Itzà, het Meer van Atitlàn en het Meer van Izabal. De dierenwereld bestaat uit onder andere: apen, gordeldieren, jaguars, neusbeertjes en tapirs. De zeldzame quetzal is Guatemala's nationale vogel.

Honduras bestaat ongeveer eenderde uit bos. Dit zijn zowel dennenbossen als bijvoorbeeld mangrovebossen en tropische regen- en nevelwouden. In de tropische regenwouden komen honderden verschillende boomsoorten voor. Helaas is ontbossing aan de orde van de dag. Om dit enigszins tegen te gaan, worden steeds meer natuurgebieden in Honduras uitgeroepen tot Nationaal Park. Deze regenwouden zijn het woongebied van talrijke dieren zoals beren, krokodillen, leguanen, poema's, panters, vlinders en zeeschildpadden. Daarnaast is er een enorme verscheidenheid aan vogels zoals papegaaien, ijsvogels en toekans. Het gebied rondom de Bahía-eilanden in de Caribische Zee is rijk aan diverse tropische vissen.

Het grootste gedeelte van de bevolking van Mexico, Guatemala en Honduras is aanhanger van het rooms-katholieke geloof. In de overwegend indiaanse gebieden is het katholicisme duidelijk vermengd met oude Maya rituelen. Bij de processies bijvoorbeeld, hult men de katholieke heiligenbeelden in Indiaanse kledij. Vooral in Chichicastenango is de synthese van de indiaanse en de katholieke geestelijke wereld heel goed zichtbaar. Indrukwekkend is het gebeuren rond de katholieke kerk Santo Tomàs, waar vrouwen op de trappen offerbloemen verkopen en waar hars wordt verbrand om de goden te eren. Je ruikt de wierook en eenmaal binnen in de kerk heerst een mystieke sfeer, met brandende kaarsen en biddende mensen. Turkaj is de god van de vruchtbaarheid en lijkt op de maïsgod van de oude Maya's. Bij zijn afgodsbeeld even buiten het dorp worden dennennaalden, rozenblaadjes, wierook, sterke drank en soms een kip geofferd. Zieners die gebruik maken van de zwarte of witte magie hangen vaak rond bij de afgodsbeelden. In Santiago Atitlàn (aan het Meer van Atitlàn) wonen de Tzutuhil. Zij vereren een heel bijzondere religieuze figuur. Zijn naam is Maximón (spreek uit Masjimon), een soort vogelverschrikker in westerse outfit. Hij vertegenwoordigt het kwaad en wordt vereerd en verzorgd door de religieuze broederschappen van Santiago Atitlàn. Er wordt beweerd dat Maximón een mix is van oude Maya goden, de veroveraar Pedro de Alvarado en de bijbelse Judas. Zieners voeren hier rituelen uit in de schaars verlichte, rokerige ruimte. Maximón heeft zijn eigen kledingkist, krijgt sigaretjes in zijn mond gestopt en drank naar binnen gegoten.

Een indiaan is over het algemeen diep religieus. Magische religieuze handelingen bepalen zijn levensloop. Hij voelt zich afhankelijk van bovennatuurlijke krachten en tracht de goden tevreden te stellen door offers en gebeden. Hij ervaart een grote verbondenheid met de natuur; zo heeft iedereen een beschermdier (nahual) en vinden de meeste ceremonies en rituelen plaats op de top van een heuvel of berg, die als heilig wordt beschouwd.
De Pop Wuj is het heilige boek van de Maya’s. Het is een relaas over het ontstaan van de eerste mensen, een verhaal dat eeuwen van onderdrukking heeft weerstaan en voortleeft in de traditie van de Maya indianen. Voor de Maya’s is het ontstaan van het leven geen blind toeval. Aan het begin van alles staat de Schepper en Vormgever die vanuit de stilte van diepe wateren een overweldigende tropisch landschap creëert. Maar die niet rust voordat er wezens zijn die de naam van de Schepper kunnen uitspreken. Wanneer pogingen om mensen te maken van aarde en hout mislukt, brengt maïs uitkomst. Uit deze kostbare grondstof worden, aldus Pop Wuj, de eerste mensen gemaakt. Zelden is in een scheppingverhaal zo’n innig verband gelegd tussen het eigen vlees en bloed en het dagelijkse voedsel dat levenskracht schenkt. Warme tortillas vormen immers het hoofdgerecht in elk indiaans gezin. Het verbouwen van maïs is nog steeds omgeven door talrijke rituelen die respect voor de aarde uitdrukken. Voor het zaaien branden de boeren op de akkers kaarsen en wierook. Ze bidden om goede regens en gunstige winden, om voedsel voor iedereen, voor mens en dier. Het zijn de ouderen die bepalen wanneer de tijd voor het zaaien is aangebroken. In sommige streken wordt daarvoor de rituele Mayakalender Tzolkin gebruikt.

Spaans is in heel Midden-Amerika de officiële taal. Daarnaast worden er vele indiaanse talen gesproken, waarvan in Guatemala de belangrijkste het K'iché, Mam, Kaq'chiquel en K'eqchí zijn. In Mexico zijn dat het Tzotzil, Toholabal, Tzeltal en Chol in Chiapas en het Itzá en Yucatec in Campeche en Quintana Roo. In Honduras spreken de Garífunas aan de Caribische kust hun eigen taal en op de Baai-eilanden wordt Engels gesproken. In de toeristencentra in alle landen kun je met Engels redelijk terecht. Daarbuiten kun je niet zonder een woordenboekje. Bovendien waarderen de mensen het zeer als u de moeite neemt Spaans te spreken. Overigens wijkt het Spaans hier af van dat in Spanje. D 'c' en 'z' worden als een gewone s-klank uitgesproken. In plaats van vosotros (jullie) zegt men ustedes (u). Onbekenden spreek je altijd aan met u, usted. Daarnaast kent ieder land eigen woorden en uitdrukkingen, die vaak afgeleid zijn van een van de indiaanse talen. Zo zijn er opvallend veel woorden die beginnen met een ch, zoals het woord chucho voor hond, in plaats van het Spaanse perro. 
Een veel gebruikte uitdrukking is con permiso, wat zoveel betekent als 'staat u mij toe'. Of je nu iemand wilt passeren, van tafel wilt opstaan, het woord tot iemand wilt richten, enz., dan gebruik je deze beleefdheidsfrase. Als iemand zich aan je voorstelt, volgt na de naam vaak een para servirle, 'om u te dienen'. Verder is het woord ahorita van belang. Het kan alles inhouden tussen 'nu meteen' en 'morgen'. Het tijdsbegrip is heel wat elastischer dan wij gewend zijn.
Vooral in Guatemala, maar ook in de andere landen, is men dol op het gebruik van verkleinwoorden, door achter het woord de uitgang -ito te zetten. Plaatsnamen worden doorgaans afgekort of hebben een heel andere naam, wat bij vertrek van bussen tot verwarring kan leiden. In Guatemala zijn de meest voorkomende: Guate (Guatemala-Stad), Pana (Panajachel), Huehue (Huehuetenango), Chichi (Chichicastenango) en Xela (Quetzaltenango).
Vrouwen en meisjes worden met een scala van woorden aangesproken. Zoals: preciosa (schoonheid), mi vida (mijn leven), mi hijita (mijn dochtertje), mamita (moedertje), mi amor (mijn liefje), linda (mooi).

Hola, cómo está?
Hallo, hoe gaat het?

Mucho gusto, encantado/a
Aangenaam (bij voorstellen)

Hasta luego/ adiós
Tot ziens/ dag (als je weggaat)

Que le vaya bien
Dag (zegt degene die blijft)

Señor/ señora (vaak afgekort tot Seño/Seña)
Mijnheer/ mevrouw

Señorita
Ongetrouwde vrouw

Campesino
Bewoner van het platteland (letterl. boer)

Joven
Woord om de kelner e.d. te roepen (letterl. jongeman)

Mesero
Ober/ een ouder iemand

Varón/ Hembra
Zoon/ dochter

Mande?
Wat zegt u?

No me molesta
Val me niet lastig

Geld
Dinero, plata, pisto

No hay cambio
Er is geen wisselgeld

Suelto
Klein geld

Pagar en efectivo
Contant betalen

Feria
Jaarmarkt, volksfeest

Mercado
Markt

Artesanía
Kunstnijverheid

Copal
Soort hars, in kerken gebruikt als wierook

Cuadra
Huizenblok (afstand tussen twee straten)

Carro
Auto (N.B. het Spaanse 'coche' betekent 'varken')

Baño/ servicio
Toilet

Chico/a
Klein (nog vaker: chiquito/a)

Claro, cómo no
Natuurlijk

Regalar
(Cadeau) geven. Kinderen roepen: regálame, wanneer ze om snoep of wat dan ook vragen. 

Speciaal voor Guatemala:
Guatemalteek(s) – Chapín
Patojo/a – kind
Varón / hembra – zoon / dochter
Chulo – lief, schattig
Dale – schiet op, vooruit ( roept de bijrijder na iedere stop van de bus)
Chucho – hond
Fijate / fijase – stel je voor (beginnen veel zinnen mee) 

Speciaal voor Honduras:
Hondurees – Catracho
Cipote – kind
Yuca – zwaar, moeilijk
Checque – oké, goed
Macanudo – vet, leuk
Chepo – politie
Tostón – 50 centavos
Guaro – sterke drank
Chele – blond
Chamba – werk

Mexico

Ambassade van Mexico in Nederland 
Nassauplein 28, 2585 EC Den Haag
T 00 31 (0)70 360 29 00
F 00 31 (0)70 356 05 43

Ambassade van Mexico in België
Franklin Rooseveltlaan 94, 1050 Brussel
T 00 32 (0)2 629 77 07
F 00 32 (0)2 646 87 68

Nederlandse ambassade in Mexico
Av.Vasco de Quiroga 3000, Piso 7, Colonia Santa Fé, 01210 Mexico D.F.
T 00 52 55 52 58 99 21
F 00 52 55 52 58 81 38
I  www.paisesbajos.com.mx

Belgische ambassade in Mexico
Avenida Alfredo Musset 41, Colonia Polanco, 11550 Mexico D.F.
T 00 52 55 52 80 07 58
F 00 52 55 52 80 02 08
I  www.diplomatie.be/mexiconl

Guatemala 

Ambassade van Guatemala in Nederland
Javastraat 44, 2585 AP Den Haag
T 00 31 (0)70 302 02 53
F 00 31 (0)70 360 22 70

Ambassade van Guatemala in België
Winston Churchilllaan 185, 1180 Brussel
T 00 32 (0)2 345 90 58
F 00 32 (0)2 344 64 99

Nederlandse ambassade in Guatemala
Edificio Torre Internacional, 16 Calle 0-55, Zona 10, Piso 13, Ciudad de Guatemala 01010
T 00 502 2381 43 00
F 00 502 2381 43 50
I  www.mfa.nl/gua

Belgisch Ereconsulaat in Guatemala
6 Avenida 16-24, Zona 10, Ciudad de Guatemala
T 00 502 (2) 385 5234
F 00 502 (2) 385 5233
E consuladobelgica@bpalaw.net 

Honduras 

Ambassade van Honduras in Nederland
Burgemeester Patijnlaan 1932, 2585 CB, Den Haag
T 00 31 (0)70 364 16 84
F 00 31 (0)70 364 91 34

Ambassade van Honduras in België
Galliërslaan 3, 1040 Brussel
T 00 32 (0)2 734 00 00
F 00 32 (0)2 735 26 26 

In Honduras bevinden zich geen ambassades van Nederland en België. 

We adviseren je om je bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas (met wieltjes). Een koffer is voor deze reis ook mogelijk, maar houd er rekening mee dat vooral een harde koffer vaak moeilijk op te bergen is in de bus en in de boot. We raden je aan om voor je eigen gemak maximaal 15 kilo bagage mee te nemen (het maximum van de luchtvaartmaatschappij is 20 kilo).

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleding mee te nemen die zich makkelijk laat combineren (laag over laag). Neem vooral luchtige katoenen kleding mee. Voor 's avonds of in de bergen is een trui/sweater handig. Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandelschoenen, sandalen, badslippers, regenkleding, evt. een snorkel en duikbril, zaklamp, naaigerei, wasmiddel, handdoeken, verrekijker, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, oordopjes, opblaaskussen, foto- en videocamera, voldoende fotomateriaal, toiletartikelen, zwemkleding, petje, wekker, schrijfgerei, schaartje, een zakmes, paspoortkopieën, verzekeringsbewijs van je cheques en je reisverzekeringspolis. Het is niet nodig om een slaapzak, slaapmatje of een klamboe mee te nemen.

Koffers niet op slot naar de VS
Het Algemeen Nederlands Verbond van Reisondernemingen (ANVR) raadt haar reizigers, die een vlucht hebben geboekt naar of via de Verenigde Staten, aan om hun koffer of andersoortige bagage niet op slot te doen. Uit veiligheidsoverwegingen onderzoekt de Amerikaanse organisatie TSA (Transportation Security Administration) ongeveer 10% van alle bagage die aankomt op één van de vele luchthavens in de VS. Koffers en andere bagage worden geopend en zonodig worden sloten geforceerd. TSA acht zich niet aansprakelijk voor eventuele schade. Aan reizigers die reizen naar of via de Verenigde Staten wordt dan ook door het ANVR aangeraden gebruik te maken van bagagebanden om zo eventuele schade aan de koffer en bagage te voorkomen.

De netspanning in Mexico, Guatemala en Honduras is 110 Volt. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich echter regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Het geven van een fooi is heel gewoon en maakt bovendien een belangrijk bestanddeel uit van het salaris van obers, gidsen en anderen in de dienstensector. In een eenvoudige comedor kun je volstaan met het bedrag naar boven af te ronden. In een luxer restaurant is een fooi van 10 procent van de rekening normaal, tenzij er duidelijk op de rekening servicio inclu?do staat. Maar ook dan is een klein bedrag welkom. Bagagedragers, hotelpersoneel en gidsen verwachten ook een fooi.

Mogelijk word je aangesproken door kinderen die vragen om pennen of andere cadeautjes. Ga hier niet op in, het werkt opdringerig gedrag in de hand. Door in te gaan op de vraag om kadootjes te geven help je zeker om het fenomeen in stand te houden, en dus ook om het idee in stand te houden dat toeristen niet met hetzelfde respect benaderd hoeven te worden als de lokale bevolking. Bovendien kunnen onderlinge verhoudingen verstoord worden: het kan ? buiten het gezichtsveld van de gever ? soms leiden tot ruzies en conflicten. Het kortdurende gevoel een kind blij te maken weegt niet op tegen de negatieve lange-termijn effecten. Als je kinderen echt wilt helpen kun je beter een erkende ontwikkelingsorganisatie of een lokaal ontwikkelingsproject steunen.

Mexico, Guatemala en Honduras zijn kleurrijke landen. De lokale bevolking, vooral de indiaanse bevolking, stelt het vaak niet op prijs gefotografeerd te worden. Respecteer het als mensen bezwaar maken tegen fotograferen. Zij hebben daar ongetwijfeld goede redenen voor.
Met name in diverse dorpen in Chiapas, zoals Chamula, wordt fotograferen niet zomaar getolereerd. Je kunt hier een kaartje kopen om te mogen fotograferen; echter nooit in de kerk! Overigens kun je in diverse plaatsen prachtige ansichtkaarten van verschillende bevolkingsgroepen kopen. Wees terughoudend met het fotograferen van religieuze gebeurtenissen of personen maar ook biddende mensen. Religieuze gebouwen omvatten vaak een groter oppervlak dan in eerste instantie zichtbaar is. Zo is in Chichicastenango niet alleen het interieur maar ook de trap v??r de kerk gewijde grond. Binnen in verschillende kerken is fotograferen streng verboden, evenals bij sommige processies.?

Het is verboden foto?s te maken van militaire objecten, regeringsgebouwen, grensovergangen, vliegvelden, enz.

De munteenheid van Mexico is de peso (MXN), onverdeeld in 100 centavos. Bankbiljetten zijn er van 1000, 500, 200, 100, 50 en 20 peso. Munten zijn er van 10, 5, 2 en 1 peso evenals van 50, 20 en 10 centavos. Voor een euro ontvang je 19,7 peso (oktober 2009).

De munteenheid van Guatemala is de quetzal (GTQ), onderverdeeld in 100 centavos. Bankbiljetten zijn er van 100, 50, 20, 10, 5 en 1 quetzal. Munten zijn er van 1 quetzal evenals van 50, 25, 10, 5 en 1 centavos. Voor een euro ontvang je 12 quetzal (oktober 2009).

De munteenheid van Honduras is de lempira (HNL), onderverdeeld in 100 centavos. Bankbiljetten zijn van 500, 100, 50, 20, 10, 5, 2 en 1 lempi. Munten zijn er van 50, 20, 10, 5, 2 en 1 centavos. Voor een euro ontvang je 27 lempira (oktober 2009).

Kijk de actuele wisselkoersen op: www.oanda.com/convert/cheatsheet

Deze nationale valuta kun je krijgen door contante Amerikaanse dollar in te wisselen (euro’s worden minder geaccepteerd). Biljetten dienen in ongeschonden staat te verkeren: het kleinste scheurtje leidt tot een weigering bij de bank. Denk ook aan kleine coupures van 1, 5, 10 of 20 dollar zodat je kleine bedragen kunt wisselen wanneer je weer een grens oversteekt.
Banken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 9.00u tot 17.00u; vaak is er van 12.00 tot 13.00 uur middagpauze. Op zaterdag alleen in de ochtend geopend. Wisselkantoren (casas de cambio) zijn meestal langer geopend. .
In iedere grote plaats en toeristencentrum kun je geld pinnen bij een geldautomaat, een cajero automático. Bankpassen met een Visa- of Cirruslogo zijn zeker in Guatemala couranter dan die met een Mastercard-logo. Bij duurdere hotels en restaurants kun je met een creditcard betalen of geld opnemen bij de bank. Kijk voor adressen op www.mastercard.com. Het is verstandig bij daglicht en gedurende de openingstijden van de bank te pinnen. Automaten werken niet altijd. In beide landen zijn zwartwisselaars actief. Ze bieden nauwelijks een betere koers en de risico’s zijn groot. Alleen bij grensovergangen zijn ze vaak de enige mogelijkheid om geld te wisselen. Beperk de transactie tot een klein bedrag. Zorg ervoor dat je klein geld op zak heeft. Taxichauffeurs, winkeliers en marktkooplui hebben meestal geen wisselgeld.

Voor deze reis:
Je kunt het geadviseerde zakgeld het beste meenemen in travelers cheques in US$ van American Express. Ook is het handig om een contante hoeveelheid US$ (kleine coupures) mee te nemen. De contante dollars mogen geen scheurtjes of stempels bevatten, dan worden ze niet geaccepteerd. Kijk dit goed na wanneer je in Nederland wisselt. In Mexico, Guatemala en Honduras kun je in de meeste plaatsen relatief eenvoudig geld uit geldautomaten opnemen (let op de tekens van Cirrus, Visa en Master). Op sommige plaatsen kan je terecht met euro's, maar dat is nog lang niet overal het geval dus reken daar niet te veel op.

Voor Mexico, Guatemala en Honduras worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter, een vaccinatieafdeling van de GGD, het Tropencentrum AMC in Amsterdam of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam. Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Bovenstaande lijst is niet volledig, raadpleeg voor meer informatie over gezondheidsrisico's en de te nemen voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis de website van Tropenzorg (www.tropenzorg.nl) of ga langs bij je huisarts, apotheek of vaccinerende instelling. 

Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Overigens vormt dengue (knokkelkoorts) tegenwoordig in stedelijke gebieden in de tropen diverse landen een grotere dreiging dan malaria. Deze ziekte uit zich meestal als een zware griep. De mug die het dengue-virus overdraagt steekt in tegenstelling tot de malariamug vooral in de ochtend en late middag. Aangezien er geen vaccin of specifiek medicijn tegen dengue bestaat moet je je zowel overdag, als ‘s avonds en ‘s nachts dus goed beschermen tegen muggenbeten. Dat kun je door goed dekkende kleding (lange mouwen, lange broek) te dragen. De onbedekte lichaamsdelen dien je in te smeren met een anti-muggenmiddel. Bij voorkeur een middel dat DEET (een chemische stof die de muggen op afstand houdt) bevat. 

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts, de Reisdokter, apotheek en GGD.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor meer informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Voor alle landen gelden de gebruikelijke in- en uitvoerregels (400 sigaretten of 50 sigaren of 250 gram tabak en 3 liter alcohol of wijn). Het bezit van drugs wordt overal zwaar bestraft. Ten strengste verboden is de uitvoer van archeologische voorwerpen. 

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dier- of plantensoorten. Tot deze soorten behoren onder meer koralen, grote schelpen, (zee)schildpadden, slangen, krokodillen, hagedissen, papegaaien, vlinders, orchideeën en cactussen. Toch worden er veel producten te koop aangeboden waarin (delen) van bedreigde dier- en plantensoorten zijn verwerkt: tassen, riemen, schoenen, sieraden e.d. Let er bij de aankoop van dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Meer informatie over de belangrijkse beschermde soorten met een opsomming van de bekendste ‘foute’ souvenirs vind je op www.wnf.nl/souvenirs

In het zuiden van Mexico en in Guatemala en Honduras is het in de winter 7 uur vroeger dan in de Benelux. In onze zomertijd is dat 8 uur.

Gezien de armoede in de drie landen en het toenemend toerisme is het niet verwonderlijk dat diefstal een lucratieve bezigheid is. Voorkom berovingen door je gezonde verstand te gebruiken. Bewaar geld en waardepapieren in een moneybelt onder je kleding of in zakken aan de binnenkant van uw kleding. Draag je camera in een dagrugzakje voor op je borst, zeker op drukke plaatsen, zoals markten en busstations. Houd handbagage in een bus bij je en leg het niet in een bagagerek. Hoe zelfverzekerder je overkomt, hoe minder snel je het slachtoffer zult worden. Bedenk tenslotte dat de meerderheid van de bevolking niet steelt en het heel vervelend vindt als je iets overkomt.
Vooral in Guatemala neemt criminaliteit toe. Reis niet in het donker en ga niet alleen over straat. In toeristenoorden als het Meer van Atitlán en Antigua kun je niet buiten de dorpen en stad rondwandelen, tenzij met een lokale gids. In Honduras kun je in de streek rond Copán Ruinas redelijk veilig wandelen. Verder geldt in alle grote steden dat er wijken zijn die u in de avonduren beter kunt mijden. In ieder hotel zal men je daarover zelfs ongevraagd informeren. Maak voor de zekerheid scans van je belangrijke documenten en stuur deze naar je emailadres. 

Actuele informatie over de veiligheid in Mexico, Guatemala en Honduras vind je op www.minbuza.nl de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook op www.diplomatie.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken vind je nuttige reisadviezen.

Openingstijden kunnen nogal variëren. Op nationale feestdagen kom je in de regel voor een gesloten deur te staan. Postkantoren zijn doorgaans geopend van 9.00 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 18.00 uur op werkdagen en op zaterdag tot 13.00 uur. Overheidsinstellingen kun je het beste in de ochtend bezoeken. Er zijn geen officiële winkeltijden. De meeste winkels zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 20.00 uur met een paar uur siësta in de middag. In Guatemala en Honduras geldt grofweg hetzelfde, alleen sluiten de winkels meestal wat eerder.Veel musea zijn op maandag gesloten en op zondag is de entree gratis. Over het algemeen zijn ze tussen 9.00 en 17.00 uur geopend. Dit geldt ook voor de meeste archeologische complexen.