PERU EN BOLIVIA - Groepsreis - 24 dagen

Peru heeft een oppervlakte van 1.285.216 km² (31 maal Nederland, 42 maal België) en telt ongeveer 27 miljoen inwoners. De bevolkingsdichtheid loopt sterk uiteen van streek tot streek. Bijna de helft van de bevolking leeft in de steden in het kustgebied (Costa), 35 procent in de hooglanden boven 3000 meter (Sierra) en slechts 15 procent in het tropische regenwoud (Selva). Ieder jaar trekken honderdduizenden mensen naar de stad waardoor de slums razendsnel groeien en de steden zich uitbreiden richting woestijn. De gemiddelde levensverwachting ligt op 69 jaar, dat is gemiddeld tien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 30 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn olie en vis.

De nakomelingen van de Inca’s noemen zich indíginas (letterlijk inboorlingen) of op het platteland campesinos. De aanduiding indio wordt vaak ervaren als scheldwoord. Hun christendom is in vele opzichten vermengd met elementen van de oude natuurgodsdiensten. Naar schatting bestaat 47 procent de Peruaanse bevolking uit indíginas, 32 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 12 procent uit blanken en 3 procent uit Aziatische en Afrikaanse herkomst. De meeste indianen wonen in de Andes en in het Amazone gebied terwijl blanken en mestiezen veelal aan de kust, in de grotere steden, wonen. De hooglandindianen van de bergstreken behoren voornamelijk tot de Quechua's. Rond het Titicacameer wonen vooral Aymara’s.

Bolivia heeft een oppervlakte van 1.089.581 km² (26 maal Nederland, 35 maal België) en telt bijna 9 miljoen inwoners. Driekwart van de bevolking leeft in de steden en in de valleien van het Andesgebergte. De verstedelijking neemt in snel tempo toe. El Alto, een voorstad van La Paz, is de snelst groeiende stad van Bolivia. De gemiddelde levensverwachting is 64 jaar dat is gemiddeld vijftien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 45 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn aardolie, soja, sojameel en sojaolie, en zink.

Bolivia is samen met Guatemala het land met de grootste indianenmeerderheid van Zuid-Amerika. Naar schatting bestaat 56 procent van de bevolking uit indíginas (waaronder Quechua’s en de Aymarás), 30 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 10 procent uit blanken en ongeveer 4 procent van Afrikaanse en Aziatische afkomst.
In totaal leven er ongeveer 32 indiaanse volkeren in Bolivia. De Quechua’s (2,5 miljoen) en de Aymara’s (2 miljoen) zijn het grootst in aantal. De Aymara’s leven rond het Titicacameer en rond La Paz. De Quechua’s wonen vooral in de overige gedeelten van de Andes. In de laaglanden leven veel kleine indianenstammen zoals de Baures en Moxo. De Guaraní leven in het zuiden van Bolivia.
Tot de revolutie in 1952 was er in Bolivia nog een strenge rassenscheiding in bepaalde openbare gelegenheden en stadsdelen. De armoede is zowel op het platteland als in de steden onder de indíginas het grootste, hoewel de steeds groter wordende groep stedelijke indíginas (cholos) het aanzienlijk beter heeft dan de indíginas op het platteland. Mestiezen vormen vaak de middenstand en de hogere functies worden vaak door de blanken bekleed. De negers in Bolivia stammen rechtstreeks af van de slaven die eeuwen geleden uit Afrika gehaald werden. Nazaten van gevluchte Japanse immigranten na de Tweede Wereldoorlog leven voornamelijk in het departement Santa Cruz.

Peru heeft een oppervlakte van 1.285.216 km² (31 maal Nederland, 42 maal België) en telt ongeveer 27 miljoen inwoners. De bevolkingsdichtheid loopt sterk uiteen van streek tot streek. Bijna de helft van de bevolking leeft in de steden in het kustgebied (Costa), 35 procent in de hooglanden boven 3000 meter (Sierra) en slechts 15 procent in het tropische regenwoud (Selva). Ieder jaar trekken honderdduizenden mensen naar de stad waardoor de slums razendsnel groeien en de steden zich uitbreiden richting woestijn. De gemiddelde levensverwachting ligt op 69 jaar, dat is gemiddeld tien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 30 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn olie en vis.

De nakomelingen van de Inca’s noemen zich indíginas (letterlijk inboorlingen) of op het platteland campesinos. De aanduiding indio wordt vaak ervaren als scheldwoord. Hun christendom is in vele opzichten vermengd met elementen van de oude natuurgodsdiensten. Naar schatting bestaat 47 procent de Peruaanse bevolking uit indíginas, 32 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 12 procent uit blanken en 3 procent uit Aziatische en Afrikaanse herkomst. De meeste indianen wonen in de Andes en in het Amazone gebied terwijl blanken en mestiezen veelal aan de kust, in de grotere steden, wonen. De hooglandindianen van de bergstreken behoren voornamelijk tot de Quechua's. Rond het Titicacameer wonen vooral Aymara’s.

Bolivia heeft een oppervlakte van 1.089.581 km² (26 maal Nederland, 35 maal België) en telt bijna 9 miljoen inwoners. Driekwart van de bevolking leeft in de steden en in de valleien van het Andesgebergte. De verstedelijking neemt in snel tempo toe. El Alto, een voorstad van La Paz, is de snelst groeiende stad van Bolivia. De gemiddelde levensverwachting is 64 jaar dat is gemiddeld vijftien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 45 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn aardolie, soja, sojameel en sojaolie, en zink.

Bolivia is samen met Guatemala het land met de grootste indianenmeerderheid van Zuid-Amerika. Naar schatting bestaat 56 procent van de bevolking uit indíginas (waaronder Quechua’s en de Aymarás), 30 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 10 procent uit blanken en ongeveer 4 procent van Afrikaanse en Aziatische afkomst.
In totaal leven er ongeveer 32 indiaanse volkeren in Bolivia. De Quechua’s (2,5 miljoen) en de Aymara’s (2 miljoen) zijn het grootst in aantal. De Aymara’s leven rond het Titicacameer en rond La Paz. De Quechua’s wonen vooral in de overige gedeelten van de Andes. In de laaglanden leven veel kleine indianenstammen zoals de Baures en Moxo. De Guaraní leven in het zuiden van Bolivia.
Tot de revolutie in 1952 was er in Bolivia nog een strenge rassenscheiding in bepaalde openbare gelegenheden en stadsdelen. De armoede is zowel op het platteland als in de steden onder de indíginas het grootste, hoewel de steeds groter wordende groep stedelijke indíginas (cholos) het aanzienlijk beter heeft dan de indíginas op het platteland. Mestiezen vormen vaak de middenstand en de hogere functies worden vaak door de blanken bekleed. De negers in Bolivia stammen rechtstreeks af van de slaven die eeuwen geleden uit Afrika gehaald werden. Nazaten van gevluchte Japanse immigranten na de Tweede Wereldoorlog leven voornamelijk in het departement Santa Cruz.

Post van Peru en Bolivia naar de Benelux doet er zeker een tot twee weken over. Laat je kaart of brief op het postkantoor afstempelen, de kans is groot dat een postbeambte de postzegel er af haalt.

Internationaal bellen kan vanuit telefooncellen of telefoonkantoren, waarvoor je een telefoonkaart nodig hebt. Collect call bellen naar Nederland is mogelijk via het nummer 0800 50340. Over het algemeen zijn de verbindingen goed. De kosten voor een internationaal gesprek zijn relatief hoog. In het algemeen is Bolivia goedkoper dan Peru, dus dat geldt ook voor de telefoonkosten. In hotels is het duurder dan in telefooncellen of telefoonkantoren. Europese mobiele telefoons werken in Peru niet, je kunt wel mobiele telefoons huren in de grotere steden bij de Telefónica del Peru. In Bolivia is mobiel bellen beperkt mogelijk. Informeer voor vertrek bij je eigen provider naar de mogelijkheden en kosten. Het internationale landennummer voor Peru is 0051; voor Bolivia 00591; voor Nederland 0031 en voor België 0032.

De meeste steden en toeristenplaatsen hebben internetcafés. Houd er wel rekening mee dat (vooral in Bolivia) de verbindingen slecht zijn en regelmatig uit kunnen vallen.

Voor Peruanen en Bolivianen is de almuerzo (lunch) de belangrijkste maaltijd van de dag. Ontbijt (desayuno) is vaak minimaal, hoewel hotels en restaurants in toeristische centra uiteraard inspelen op de behoeften van buitenlandse bezoekers. Bij desayuno continental krijg je toast met jam, vruchtensap, koffie of thee. Bij desayuno americano komen er eieren bij. De cena (avondeten) vindt doorgaans plaats na een uur of acht. Voor die tijd zijn restaurants buiten de toeristengebieden vaak akelig leeg. Veel lokale restaurants hebben een vast menu (el menú), dat bestaat uit soep, een hoofdgerecht (pasta of rijst met wat vlees), een glazig gelatinepuddinkje en thee na. Elk gebied kent zijn eigen specialiteiten. In Peru is de meest bekende lokale specialiteit te vinden in en rond Cuzco: gegrilde cavia (cuy). In Bolivia moet je zeker een keer forel (trucha) uit het Titicacameer proberen. Andere gerechten zijn ceviche (zeer smakelijke rauwe vis of garnalen gemarineerd in limoensap, met een bescheiden salade), anticucho (spies van runderhart), lomo saltado (rijst met stukjes in ui en tomaten gebakken steak) en chupe (een rijk gevulde maaltijdsoep). Verder zul je alpaca's niet alleen in het wild op de Altiplano of als trui in de winkel tegenkomen; als steak op je bord is ook een mogelijkheid.

Het is niet raadzaam het water uit de kraan te drinken. Overal is flessen water te koop. Agua con gas is water mét en agua sin gas is water zónder bubbels. Naast de bekende frisdranken als cola is er ook de gele Inca Kola te koop. ‘Té’ is zwarte thee en ‘mate’ is kruidenthee. Je zult vaak ‘mate de coca’ tegenkomen, thee getrokken van cocabladeren. Het schijnt te helpen tegen hoogteziekte en wordt veel gedronken in de hooglanden. Koffie is meestal Nescafé. Café con leche is koffie met melk maar smaakt meestal als melk met koffie! Warme chocolademelk is een populaire drank evenals verse vruchtensappen. De beroemdste Peruaanse sterke drank is pisco, de basis van pisco sour (een cocktail van pisco met eiwit, citroensap of Sprite, suiker en ijs). Van de lokale bieren zijn Cusqueña en Arequipeña de betere. In toeristencentra serveert men ook wel wijn, dat meestal in kartonnen pakken is verpakt en uit Chili en Argentinië komt. Er bestaat ook Peruaanse wijn uit de omgeving van Ica, maar die is van matige kwaliteit.

Peru en Bolivia kennen tal van nationale en religieuze feestdagen. Elke plaats heeft zijn eigen feestdagen ter ere van de beschermheilige. Kerst en Semana Santa (de Goede Week voor Pasen) worden uitbundig gevierd. Met carnaval is men enkele dagen vrij. Het is dan de gewoonte om elkaar nat te gooien met water, modder of verf. Vooral het carnaval in Oruro is een spectaculaire gebeurtenis. Tijdens een urenlange optocht voeren prachtig verklede dansers en danseressen een wervelende show op. Hun optreden wordt begeleid door vuurwerk en rookbommen.

Belangrijke officiële feestdagen in Peru zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Dag van de Arbeid (1 mei); Inti Raymi, het Zonnewendefeest van de Inca’s (24 juni); San Pedro y San Pablo (29 juni), Fiestas patrias, onafhankelijkheidsviering (28 en 29 juli); Santa Rosa de Lima (30 augustus), Slag om Angamos (8 oktober), Allerheiligen en Allerzielen (1 en 2 november) en Maria Onbevlekt Ontvangen (8 december).

Belangrijke officiële feestdagen in Bolivia zijn: Dag van La Paz (16 juli);: Onafhankelijkheidsdag (6 augustus); Dag van Cochabamba (14 september); Dag van Santa Cruz (24 september).

INTI RAYMI FESTIVAL
Eén van de grootste en meest indrukwekkende feesten van Peru is het jaarlijks terugkerende Inti Raymi festival, een eerbetoon aan de zonnegod Wiracocha. Tijdens het eeuwenoude spektakel, wordt de eeuwige band tussen de zonnegod en zijn kinderen, de mens, gevierd. De Inca's maakten al eeuwen geleden gebruik van de Pacha Unanchaq of zonnewijzers. De zon blijft een paar dagen om 12 uur 's middags op dezelfde plaats staan en pas de 24ste juni wordt een opwaartse beweging zichtbaar, deze datum is dan ook gekozen voor het feest.

De ceremonie start in de Tempel van de Zon, Korincancha, in Cuzco. Veel Peruanen en bezoekers uit allerlei landen komen daar samen om getuige te zijn van het prachtige spektakel met meer dan 500 figuranten. Zo nauwkeurig mogelijk probeert men de oude ceremonie na te bootsen waarin de Inca (de vroegere koning uit het Tinwantinsuyu-rijk) in het Quechua, de taal van de indianen, een lange tijd aan het woord is. Hij brengt met krachtige stem hulde aan deze heilige dag en aan de zonnegod. Achter hem staat een replica van de enorme gouden schijf die men enkel nog terugvindt in legendes en die volgens de overlevering nu in het Titicacameer ligt.

Tegen de middag gaat de processie via het centrale plein, het Plaza de Armas, naar het Incafort Sacsayhuaman, ook wel het heilige huis van de zon genaamd. Afwisselend brengen de figuranten hulde aan de zegeningen van hun keizer en aan de zonnegod, waarbij ze dansen opvoeren en muziek spelen. Met luide stem kondigt de Inca het nieuwe jaar aan, onder begeleiding van traditionele muziek, hetgeen een bijzondere en mysterieuze sfeer oplevert. Vroeger werden aansluitend 2 witte lama’s geofferd, maar deze rite wordt vandaag de dag vervangen door een symbolisch offer.
Zowel voor als na de feestelijkheden worden er vele nevenactiviteiten georganiseerd, zoals tentoonstellingen, maar ook live optredens op pleinen en culturele centra. Een en ander vindt zowel overdag als ’s avonds plaats. Kortom het Inti Raymi is een prachtig feest, dat je niet mag missen, vooral niet als je toch al van plan was de kant van Peru op te gaan!

Je kunt het Inti Raymi festival meemaken op onze 24-daagse reis naar Peru En Bolivia met de vertrekdatum 6 juni 2009. Deze reis is op 23 en 24 juni in Cuzco. Kies je tijdens deze reis voor de 4-daagse Incatrail, dan mis je het Inti Raymi festival.

Peruanen en Bolivianen stellen het op prijs als buitenstaanders zich beleefd gedragen en enige bescheidenheid in acht nemen. Bij mannen zijn kameraadschappelijke schouderklopjes en de abrazo (omhelzing) gebruikelijk. Vrouwen geef je een hand en als je ze langer kent mag je op de wangen kussen. Men begroet elkaar uitgebreid en informeert naar het wel en wee van elkaars familie. Buenos dias, como esta?, zul je regelmatig horen. Bij het afscheid schudt men elkaar de hand en kust men elkaar op een wang. Indianen (indíginas) begroeten elkaar minder uitbundig, meestal blijft het bij een slap handje.
Peruanen en Bolivianen hechten veel aan een verzorgd uiterlijk. Ze lopen vrijwel nooit in een korte broek en T-shirt rond, in de minder toeristische gebieden is zeker beter om een lange broek te dragen. Kleed je decent als je kerken bezoekt, bedek je schouders en knieën, dit uit respect voor de lokale bevolking en haar cultuur.

De verhouding tussen mannen en vrouwen wordt gekenmerkt door de traditionele waarden en gedragspatronen zoals trots, eer en jaloezie. Het machogedrag van de mannen is de afgelopen jaren minder geworden, toch leren de meisjes op school en thuis op de eerste plaats om een goede moeder en gedienstig echtgenoot te worden. Een macho man die uit is op de aandacht van een vrouw, doet dat vooral door te fluiten. Ook alleen reizende vrouwen kunnen op die manier benaderd worden. Als je hiervan niet gediend bent, kun je dit het beste eenvoudig te negeren. Afhankelijk van je houding en kleding trek je meer of minder aandacht.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Peru & Bolivia (te bestellen via www.tegastin.nl).

Peru ligt ten zuiden van de evenaar waardoor de seizoenen tegenovergesteld zijn aan die in Nederland en België. Wanneer het bij ons dus zomer is, is het daar winter en andersom. Het land kent vier hoofdklimaatzones: de kurkdroge kustwoestijn (10 mm neerslag per jaar!), het natte hete Amazonegebied, de koude hoge Andes en de gure Altiplano met zijn Punagras hoogvlakten.
Daarnaast zijn er twee seizoenen: een droog seizoen van mei tot september en een regenseizoen van oktober tot april, maar het wordt vaak pas in januari echt regenachtig. Januari en februari zijn de natste maanden. Het regent veelal in de avonduren. In de Andes is het weer erg wisselvallig en moeilijk te voorspellen. Door de hoogte kan het soms erg fris zijn. Zeker 's nachts dalen de temperaturen soms tot onder het vriespunt. De temperatuur ligt overdag rond de 20° C.

Ook Bolivia ligt ten zuiden van de evenaar waardoor de seizoenen tegenovergesteld zijn aan die in Nederland en België. Het klimaat wordt beïnvloed door de massieve bergketens van de Andes die het land in verschillende klimaatzones verdeelt. In het noorden (Amazonas) is het over het algemeen tropisch en vochtig, in het zuidoosten (Chaco) heet en droog. De valleien (valles) liggen in het midden van het land, wollen kleding is in juli en augustus geen overbodige luxe. Het hoogland (Altiplano) ligt op een hoogte van meer dan 3000 meter. Op deze kale en droge hoogvlakte kan het kwik vooral 's nachts en in de Boliviaanse winter flink dalen. Vooral de zoutvlakte bij Uyuni staat bekend om haar zeer lage nachttemperaturen van rond -20° C! Overdag zijn de temperaturen veel hoger en kun je zelfs in de winter soms in een trui of T-shirt rondlopen. Het Titicacameer ligt op ongeveer 3700 meter. Ook hier daalt de temperatuur 's nachts vaak beneden het vriespunt. Voor dit gebied geldt hetzelfde klimaat als voor de hoogvlakte in Bolivia. Het regenseizoen is in de zomer, van december tot april. De winter, van mei tot augustus, is droog en het kan erg koud zijn.
De beste reistijd is van mei tot en met oktober. De temperaturen liggen in deze tijd weliswaar wat lager, maar regenbuien zijn spaarzaam. Houd er wel rekening mee dat in de bergen regenbuien het gehele jaar voor kunnen komen.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

LIMA

AREQUIPA

LA PAZ

Peru wordt doorgaans in drie geografische gebieden onderverdeeld: Costa, Sierra en Selva. De Costa bestaat uit een ruim 2000 kilometer lang woestijnachtig kustgebied. Dit is tevens één van de droogste gebieden op aarde, het regent soms maar één keer per twee jaar. De Sierra omvat de Andes met pieken tot 6000 meter hoogte en beslaat ongeveer één derde van Peru. Hier ligt de hoogste berg van Peru de Huascaràn (6768 meter). Op het grensgebied van Bolivia en Peru bevindt zich het Titicacameer, het hoogstgelegen bevaarbare meer ter wereld. De Selva of het tropische regenwoud ligt in het oosten. Dit tropische laagland beslaat meer dan de helft van het Peruaanse grondgebied, maar het is onherbergzaam gebied dat dunbevolkt is. Hier ontspringt de rivier de Amazone.

Bolivia ligt in het centrum van het Andesgebergte dat van noord naar zuid over het Zuid-Amerikaanse continent loopt. De Boliviaanse Andes bestaat uit twee evenwijdig lopende bergketens. De oostelijke bergketen, de Cordillera Oriëntale, heeft toppen van 6500 meter hoogte. De westelijke bergketen, de Cordillera Occidental, kenmerkt zich door veel vulkanische activiteit en droge woestijnachtige gebieden. Langs de grens met Chili liggen rijen vulkanen met de hoogste vulkaanberg van Bolivia, de Sajama (6700 meter). Het laagste punt van Bolivia ligt bij de Rio Paraguay (90 meter boven zeeniveau).
Tussen de beide bergketens van de Andes ligt de Altiplano, een hoogvlakte die op een hoogte van 4000 meter ligt. De Altiplano grenst in het noorden aan het Titicacameer en in het zuidwesten aan een gebied met woestijnen en zoutmeren. Het Titicacameer ligt 3810 meter boven de zeespiegel en is tot 400 meter diep. Dwars door het meer loopt de grens met Peru. Ten zuiden van de Altiplano liggen de valleien (valles) die op een hoogte liggen van 2000 tot 3000 meter. Het noordelijke gedeelte van de laagvlakte behoort tot het stroomgebied van de Amazone. Hier bevindt zich het regenwoud (Oriente) dat richting zuiden overgaat in een savanneachtig landschap met grasvlaktes (pampas). In het zuidwesten liggen uitgestrekte salpeterwoestijnen en zoutmoerassen.

In Peru is ongeveer 88 procent van de bevolking katholiek, 3 procent protestant en de rest hangt een natuurgodsdienst aan. In Bolivia is ongeveer 80 procent van de bevolking katholiek, nog geen 1 procent is protestant en de rest hangt een natuurgodsdienst aan.
In Peru en Bolivia gaan het katholieke geloof en traditionele natuurgodsdiensten hand in hand. Zo wordt Maria geïdentificeerd met Pachamama, Moeder Aarde. Bij ziekte wordt eerder een beroep gedaan op een curandero, een genezer, dan op een dokter. Een curandero maakt gebruik van kruiden en bezwerende formules. In de Andes maakt magie een belangrijk deel uit van het dagelijkse leven. Wanneer je een bergpas bent overgestoken, moet je een witte steen leggen op het hoopje stenen dat daar al ligt. Dat is een eerbewijs aan de Achachilla, de eeuwenoude berggod. De geesten die op de hooggelegen plaatsten wonen, worden vereerd met rituelen, dansen en kleine offers. Zo zijn er ook huisgeesten en het geloof in kwelduivels. Op het dodenfeest in Bolivia wordt de overledenen een maaltijd aangeboden. Huizen worden boven op de foetus van een lama gebouwd. Bovendien worden ze beschermd door een kruis op het dak en een speciale nokpan, vaak een aardewerken stier.

In Peru en Bolivia wordt Spaans, Quechua en Aymara gesproken. Spaans is de officiële voertaal. Quechua is de taal van de indianen in het Andesgebergte en werd al door de oude Inca's gesproken. Aymara, eveneens een belangrijke taal van de indianen wordt voornamelijk gesproken rondom het Titicacameer. Het is handig om een mondje Spaans te spreken, want Engels is weinig verbreid.

Peru
Ambassade van Peru in Nederland
Nassauplein 4, 2585 EA Den Haag
T 00 31 (0)70 365 3¬5 00
F 0031 (0)70 365 19 29 
E info@embassyofperu.nl

Ambassade van Peru in België
Tervurenlaan 179, 1150 Brussel
T 00 32 (0)2 733 33 19
F 00 32 (0)2 733 48 19
E info@embaperu.be

Nederlandse ambassade in Peru
Avenue José Lakro 1301, piso 13, Miraflores, Lima
T 00 51 1 213 98 00
F 00 51 1 213 98 05
I  www.nlgovlim.com

Belgische ambassade in Peru
Avenida Angamos Oeste 380, Miraflores, Lima
T 00 51 1 241 75 66
F 00 51 1 241 63 79
I www.diplomatie.be/lima

Bolivia
Ambassade van Bolivia in Nederland
Nassaulaan 5, 2514 JS Den Haag
T 00 31 (0)70 361 67 ¬07
F 00 31 (0)70 362 00 39
E embolned@xs4all.nl

Ambassade van Bolivia in België
Louizalaan 176, 1050 Brussel
T 00 32 (0)2 627 00 10
F 00 32 (0)2 646 47 82
E info@embajadadebolivia.eu

Nederlandse ambassade in Bolivia
Avenida 6 de Agosto 2455, Edif. Hilda, piso 7, La Paz
T 00 591 2 244 40 40
F 00 591 2 244 38 04
I www.mfa.nl/lap


 

We adviseren je om je bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas (met wieltjes). Een koffer is ook mogelijk, maar houd rekening met het feit dat vooral een harde koffer vaak moeilijk op te bergen is in de bus. We raden je aan om voor je eigen gemak maximaal 15 kilo bagage mee te nemen (het toegestane maximum van de luchtvaartmaatschappij is 20 kilo per persoon).

Wat betreft je kleding raden we je aan om luchtige en lichte kleding (in verband met muskieten) voor aan de kust, T-shirts met korte én lange mouwen, warme kleding (fleece, eventueel thermisch ondergoed of legging, muts, handschoenen, dikke sokken en een winddichtjack) en minimaal twee a drie lange broeken, eventueel met afritsbare pijpen (spijkerbroek droogt langzaam en loopt zwaar!) mee te nemen. 
T-shirts, sjaals, mutsen, handschoenen en zelfs dike sokken zijn gedurende deze reis ook bijna overal goedoop te koop en kunnen leuke souvenirs vormen. Neem géén dikke (wollen) truien mee, deze zijn ter plaatse ook te koop, maar eigenlijk is het vaak beter om jezelf in meerdere laagjes te kleden, om voorbereid te zijn op sterke temperatuurswisselingen. In de bus in de zon en achter de ramen kan het bijvoorbeeld erg warm worden, terwijl het buiten misschien minder dan 10 graden is.

Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandel-/bergschoenen met enkelbescherming (bergschoenen niet noodzakelijk), sandalen en/of gympen, badslippers, zaklamp, verrekijker, naaigerei, wasmiddel, handdoek, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, oordopjes, opblaaskussen, foto- en videocamera, voldoende fotomateriaal, toiletartikelen, zwemkleding, zonnewerende crème (voor gezicht hoge factor), zonnebril met hoge UV-bescherming, wekker, schrijfgerei, schaartje en een zakmes. Een slaapmatje of muskietennet is niet nodig. Een slaapzak (voor bijvoorbeeld de Incatrail) kun je zelf meenemen of in Cuzco huren.
 

De netspanning in Peru en Bolivia is 220 volt, in sommige plaatsen 110 volt. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich ook regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Fooien zijn gebruikelijk in Peru en Bolivia. In de luxe restaurants en hotels is 10 procent vaak al bij de rekening inbegrepen. In kleine restaurants is het vaak een kwestie van je wisselgeld geven aan de ober die je geholpen heeft.
Taxichauffeurs verwachten meestal geen fooi wel is het raadzaam om in de grote steden over de ritprijs te onderhandelen.

In Peru en Bolivia kom je vooral in de steden bedelaars tegen. Door hen geld te geven los je hun problemen allerminst op. Eerder worden ze op deze manier afhankelijk van dit soort inkomsten. De werkelijkheid achter elke bedelaar kan heel verschillend zijn. Voor sommigen is het de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar een grote groep bedelt omdat ze verslaafd zijn aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Mogelijk word je aangesproken door kinderen die vragen om pennen of andere cadeautjes. Ga hier niet op in, het werkt opdringerig gedrag in de hand. Door in te gaan op de vraag om kadootjes te geven help je zeker om het fenomeen in stand te houden, en dus ook om het idee in stand te houden dat toeristen niet met hetzelfde respect benaderd hoeven te worden als de lokale bevolking. Bovendien kunnen onderlinge verhoudingen verstoord worden: het kan ? buiten het gezichtsveld van de gever ? soms leiden tot ruzies en conflicten. Het kortdurende gevoel een kind blij te maken weegt niet op tegen de negatieve lange-termijn effecten. Als je kinderen echt wilt helpen kun je beter een erkende ontwikkelingsorganisatie of een lokaal ontwikkelingsproject steunen.

Peru en Bolivia zijn kleurrijke en fotogenieke landen. De beste tijd om foto?s te maken is vroeg in de ochtend of in de namiddag. Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Vooral indiaanse bewoners in Peru en Bolivia willen liever niet gefotografeerd worden. Ze hebben daar hele goede redenen voor. Men vraagt zich bijvoorbeeld af wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige indiaanse groepen zoals de monteros willen alleen tegen betaling op de foto. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties. Wees terughoudend met het fotograferen van biddende mensen. Het is verboden foto?s te maken van regeringsgebouwen, offici?le en militaire gebouwen, grensovergangen, vliegvelden, enz.

In toeristische centra is het mogelijk om geheugenkaartjes van de digitale camera op cd te laten zetten en af te drukken. Het is verstandiger je film- of fotocamera niet achter te laten in een auto of afgesloten truck. Door de snel stijgende temperatuur kan de kwaliteit van het fotografische materiaal achteruit hollen. Lenskapjes, een UV- of skyfilter, schoonmaaktissues en een goed sluitend camera-etui bieden goede bescherming tegen stof en water. Niet alle soorten batterijen voor camera's zijn verkrijgbaar en elektriciteit is niet overal aanwezig. Zorg dus voor voldoende reservebatterijen.?

Voor Peru en Bolivia worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter, een vaccinatieafdeling van de GGD, het Tropencentrum AMC in Amsterdam of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam. Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Bovenstaande lijst is niet volledig, raadpleeg voor meer informatie over gezondheidsrisico's en de te nemen voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis de website van Tropenzorg (www.tropenzorg.nl) of ga langs bij je huisarts, apotheek of vaccinerende instelling.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts, de Reisdokter, apotheek en GGD.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor verdere informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Hoogteziekte
Als je tijdens de reis boven de 2500 meter hoogte komt bestaat de kans op hoogteziekte. Door het zuurstofgebrek wordt de ademhaling versneld en adem je meer vocht uit dan normaal. Vandaar dat je veel moet drinken: boven 2500 meter in elk geval drie tot vier liter per dag! Indien je urine donker van kleur is, drink je te weinig. Hoogteziekte treedt meestal binnen 24-72 uur op na het bereiken van een nieuwe hoogte. Hoofdpijn is het belangrijkste symptoom. Daarnaast kunnen vermoeidheid, misselijkheid, lusteloosheid, apathie, duizeligheid en hartkloppingen voorkomen. Deze klachten mag je nooit bagatelliseren, het kan gaan om longoedeem of hersenoedeem. Deze ernstige vormen, gekenmerkt door o.a. kortademigheid, droge hoest en/of verwardheid, kunnen onbehandeld fataal zijn. Iedereen kan deze ziekte krijgen, óók wie over een goede conditie beschikt.
Als stelregel geldt dat je hoogteziekte kunt voorkomen door het lichaam de gelegenheid te geven te acclimatiseren door boven de 2500 meter iedere dag slechts 300 meter hoger te overnachten. Overdag mag je weliswaar hoger klimmen, maar de hoogte waarop je overnacht is van essentieel belang. Het is belangrijk om bij ernstige klachten naar een lager gelegen plaats af te dalen Op plaatsen waar je met het vliegtuig aankomt op een hoogte van meer dan 3000 meter kan de aanpassing aan de hoogte een probleem vormen. Je zult dan rekening moeten houden met extra klachten. Het is belangrijk dat je na aankomst tenminste een extra dag echt rust neemt en vooral niet verder gaat stijgen. In sommige gevallen (overleg met je arts) is het anti-hoogteziekte medicijn Diamox aan te bevelen. Lees voor meer informatie over hoogteziekte het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de hoogte’ (uitgave KIT) of kijk op de website www.hoogteziekte.info

In Peru en Bolivia mag je per persoon 400 sigaretten of 50 sigaren en 2,5 liter alcohol belastingvrij invoeren. Er staan zware straffen op het smokkelen van cocaïne en cocapasta!
Bij het verlaten van het land controleren douaniers de laatste jaren zorgvuldig op pre-Columbiaanse voorwerpen. Heb je waardevolle kunstvoorwerpen gekocht, zorg dan voor een factuur en certificaat van namaak (replica) van de souvenirwinkel. 

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dieren of planten. Voorbeelden van ‘foute souvenirs’ zijn schilden van schildpadden (al dan niet verwerkt in producten), geprepareerde insecten, droogbloemen e.d. Let er bij dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Voor meer informatie over souvenirs kijk op www.wnf.nl/souvenirs

In Peru is het in onze zomer 7 uur ( in Bolivia 6 uur) vroeger dan in Nederland en België. In onze winter is dat zes uur (in Bolivia 5 uur).

Toeristen uit Europa en Amerika zijn in de ogen van de lokale bevolking erg rijk. Toon uw rijkdom zo min mogelijk en breng de mensen niet in de verleiding om u te beroven. De kleine criminaliteit concentreert zich voornamelijk in de grote steden. Zakkenrollers zijn vooral actief op drukke plaatsen zoals op markten, pleinen en busstations. Berucht is het Machu Picchu treinstation in Cusco. Extra oplettendheid is ook geboden bij het verlaten van een bank of geldautomaat. Laat je nooit in met iemand die drugs aanbiedt en ga niet mee met 'politie in burger' zonder juiste identificatie. Mocht je beroofd worden, hang dan vooral niet de held uit: geef de overvaller wat hij wil en doe aangifte bij de plaatselijke politie of de toeristenpolitie (policía de turismo).
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken achter in je hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken. 

Actuele informatie over de veiligheid in Peru en Bolivia vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder ‘reizen en landen’. Ook op www.diplomatie.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken vind je nuttige reisadviezen.

De meeste winkels zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.30 uur en van 15.00 tot 19.00 uur. Niet alle winkels houden zich hieraan. Straatverkopers verkopen hun spullen vaak buiten deze tijden. Markten beginnen 's ochtends vroeg en zijn tot 's avonds open zoals in La Paz. In Pisac (vlakbij Cuzco) is de beroemde markt op zondagochtend. Kantoren zijn meestal open tot 15.30 of 16.30 uur en hebben een middagpauze tussen 11.30 en 13.30 uur. Postkantoren zijn in de regel geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur en van 14.30 tot 19.00 uur, in grote steden ook op zaterdagochtend. Musea zijn op maandag gesloten.

Peru heeft een oppervlakte van 1.285.216 km² (31 maal Nederland, 42 maal België) en telt ongeveer 27 miljoen inwoners. De bevolkingsdichtheid loopt sterk uiteen van streek tot streek. Bijna de helft van de bevolking leeft in de steden in het kustgebied (Costa), 35 procent in de hooglanden boven 3000 meter (Sierra) en slechts 15 procent in het tropische regenwoud (Selva). Ieder jaar trekken honderdduizenden mensen naar de stad waardoor de slums razendsnel groeien en de steden zich uitbreiden richting woestijn. De gemiddelde levensverwachting ligt op 69 jaar, dat is gemiddeld tien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 30 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn olie en vis.

De nakomelingen van de Inca’s noemen zich indíginas (letterlijk inboorlingen) of op het platteland campesinos. De aanduiding indio wordt vaak ervaren als scheldwoord. Hun christendom is in vele opzichten vermengd met elementen van de oude natuurgodsdiensten. Naar schatting bestaat 47 procent de Peruaanse bevolking uit indíginas, 32 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 12 procent uit blanken en 3 procent uit Aziatische en Afrikaanse herkomst. De meeste indianen wonen in de Andes en in het Amazone gebied terwijl blanken en mestiezen veelal aan de kust, in de grotere steden, wonen. De hooglandindianen van de bergstreken behoren voornamelijk tot de Quechua's. Rond het Titicacameer wonen vooral Aymara’s.

Bolivia heeft een oppervlakte van 1.089.581 km² (26 maal Nederland, 35 maal België) en telt bijna 9 miljoen inwoners. Driekwart van de bevolking leeft in de steden en in de valleien van het Andesgebergte. De verstedelijking neemt in snel tempo toe. El Alto, een voorstad van La Paz, is de snelst groeiende stad van Bolivia. De gemiddelde levensverwachting is 64 jaar dat is gemiddeld vijftien jaar lager dan in Nederland en België. Vooral het leven in de hooggebergten, de tropen en het zware lichamelijke werk vergen veel van het lichaam. Bijna 45 procent van de bevolking is werkzaam in de landbouw; belangrijke exportproducten zijn aardolie, soja, sojameel en sojaolie, en zink.

Bolivia is samen met Guatemala het land met de grootste indianenmeerderheid van Zuid-Amerika. Naar schatting bestaat 56 procent van de bevolking uit indíginas (waaronder Quechua’s en de Aymarás), 30 procent uit mestiezen (een vermenging van blanken en indíginas), 10 procent uit blanken en ongeveer 4 procent van Afrikaanse en Aziatische afkomst.
In totaal leven er ongeveer 32 indiaanse volkeren in Bolivia. De Quechua’s (2,5 miljoen) en de Aymara’s (2 miljoen) zijn het grootst in aantal. De Aymara’s leven rond het Titicacameer en rond La Paz. De Quechua’s wonen vooral in de overige gedeelten van de Andes. In de laaglanden leven veel kleine indianenstammen zoals de Baures en Moxo. De Guaraní leven in het zuiden van Bolivia.
Tot de revolutie in 1952 was er in Bolivia nog een strenge rassenscheiding in bepaalde openbare gelegenheden en stadsdelen. De armoede is zowel op het platteland als in de steden onder de indíginas het grootste, hoewel de steeds groter wordende groep stedelijke indíginas (cholos) het aanzienlijk beter heeft dan de indíginas op het platteland. Mestiezen vormen vaak de middenstand en de hogere functies worden vaak door de blanken bekleed. De negers in Bolivia stammen rechtstreeks af van de slaven die eeuwen geleden uit Afrika gehaald werden. Nazaten van gevluchte Japanse immigranten na de Tweede Wereldoorlog leven voornamelijk in het departement Santa Cruz.

Post van Peru en Bolivia naar de Benelux doet er zeker een tot twee weken over. Laat je kaart of brief op het postkantoor afstempelen, de kans is groot dat een postbeambte de postzegel er af haalt.

Internationaal bellen kan vanuit telefooncellen of telefoonkantoren, waarvoor je een telefoonkaart nodig hebt. Collect call bellen naar Nederland en België is mogelijk via het nummer 0800 50340. Over het algemeen zijn de verbindingen goed. De kosten voor een internationaal gesprek zijn relatief hoog. In het algemeen is Bolivia goedkoper dan Peru, dus dat geldt ook voor de telefoonkosten. In hotels is het duurder dan in telefooncellen of telefoonkantoren. Europese mobiele telefoons werken in Peru niet, je kunt wel mobiele telefoons huren in de grotere steden bij de Telefónica del Peru. In Bolivia is mobiel bellen beperkt mogelijk. Informeer voor vertrek bij je eigen provider naar de mogelijkheden en kosten. Het internationale landennummer voor Peru is 0051; voor Bolivia 00591; voor Nederland 0031 en voor België 0032.

De meeste steden en toeristenplaatsen hebben internetcafés. Houd er wel rekening mee dat (vooral in Bolivia) de verbindingen slecht zijn en regelmatig uit kunnen vallen.

Voor Peruanen en Bolivianen is de almuerzo (lunch) de belangrijkste maaltijd van de dag. Ontbijt (desayuno) is vaak minimaal, hoewel hotels en restaurants in toeristische centra uiteraard inspelen op de behoeften van buitenlandse bezoekers. Bij desayuno continental krijg je toast met jam, vruchtensap, koffie of thee. Bij desayuno americano komen er eieren bij. De cena (avondeten) vindt doorgaans plaats na een uur of acht. Voor die tijd zijn restaurants buiten de toeristengebieden vaak akelig leeg. Veel lokale restaurants hebben een vast menu (el menú), dat bestaat uit soep, een hoofdgerecht (pasta of rijst met wat vlees), een glazig gelatinepuddinkje en thee na. Elk gebied kent zijn eigen specialiteiten. In Peru is de meest bekende lokale specialiteit te vinden in en rond Cuzco: gegrilde cavia (cuy). In Bolivia moet je zeker een keer forel (trucha) uit het Titicacameer proberen. Andere gerechten zijn ceviche (zeer smakelijke rauwe vis of garnalen gemarineerd in limoensap, met een bescheiden salade), anticucho (spies van runderhart), lomo saltado (rijst met stukjes in ui en tomaten gebakken steak) en chupe (een rijk gevulde maaltijdsoep). Verder zul je alpaca's niet alleen in het wild op de Altiplano of als trui in de winkel tegenkomen; als steak op je bord is ook een mogelijkheid.

Het is niet raadzaam het water uit de kraan te drinken. Overal is flessen water te koop. Agua con gas is water mét en agua sin gas is water zónder bubbels. Naast de bekende frisdranken als cola is er ook de gele Inca Kola te koop. ‘Té’ is zwarte thee en ‘mate’ is kruidenthee. Je zult vaak ‘mate de coca’ tegenkomen, thee getrokken van cocabladeren. Het schijnt te helpen tegen hoogteziekte en wordt veel gedronken in de hooglanden. Koffie is meestal Nescafé. Café con leche is koffie met melk maar smaakt meestal als melk met koffie! Warme chocolademelk is een populaire drank evenals verse vruchtensappen. De beroemdste Peruaanse sterke drank is pisco, de basis van pisco sour (een cocktail van pisco met eiwit, citroensap of Sprite, suiker en ijs). Van de lokale bieren zijn Cusqueña en Arequipeña de betere. In toeristencentra serveert men ook wel wijn, dat meestal in kartonnen pakken is verpakt en uit Chili en Argentinië komt. Er bestaat ook Peruaanse wijn uit de omgeving van Ica, maar die is van matige kwaliteit.

Peru en Bolivia kennen tal van nationale en religieuze feestdagen. Elke plaats heeft zijn eigen feestdagen ter ere van de beschermheilige. Kerst en Semana Santa (de Goede Week voor Pasen) worden uitbundig gevierd. Met carnaval is men enkele dagen vrij. Het is dan de gewoonte om elkaar nat te gooien met water, modder of verf. Vooral het carnaval in Oruro is een spectaculaire gebeurtenis. Tijdens een urenlange optocht voeren prachtig verklede dansers en danseressen een wervelende show op. Hun optreden wordt begeleid door vuurwerk en rookbommen.

Belangrijke officiële feestdagen in Peru zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Dag van de Arbeid (1 mei); Inti Raymi, het Zonnewendefeest van de Inca’s (24 juni); San Pedro y San Pablo (29 juni), Fiestas patrias, onafhankelijkheidsviering (28 en 29 juli); Santa Rosa de Lima (30 augustus), Slag om Angamos (8 oktober), Allerheiligen en Allerzielen (1 en 2 november) en Maria Onbevlekt Ontvangen (8 december).

Belangrijke officiële feestdagen in Bolivia zijn: Dag van La Paz (16 juli);: Onafhankelijkheidsdag (6 augustus); Dag van Cochabamba (14 september); Dag van Santa Cruz (24 september).

INTI RAYMI FESTIVAL
Eén van de grootste en meest indrukwekkende feesten van Peru is het jaarlijks terugkerende Inti Raymi festival, een eerbetoon aan de zonnegod Wiracocha. Tijdens het eeuwenoude spektakel, wordt de eeuwige band tussen de zonnegod en zijn kinderen, de mens, gevierd. De Inca's maakten al eeuwen geleden gebruik van de Pacha Unanchaq of zonnewijzers. De zon blijft een paar dagen om 12 uur 's middags op dezelfde plaats staan en pas de 24ste juni wordt een opwaartse beweging zichtbaar, deze datum is dan ook gekozen voor het feest.

De ceremonie start in de Tempel van de Zon, Korincancha, in Cuzco. Veel Peruanen en bezoekers uit allerlei landen komen daar samen om getuige te zijn van het prachtige spektakel met meer dan 500 figuranten. Zo nauwkeurig mogelijk probeert men de oude ceremonie na te bootsen waarin de Inca (de vroegere koning uit het Tinwantinsuyu-rijk) in het Quechua, de taal van de indianen, een lange tijd aan het woord is. Hij brengt met krachtige stem hulde aan deze heilige dag en aan de zonnegod. Achter hem staat een replica van de enorme gouden schijf die men enkel nog terugvindt in legendes en die volgens de overlevering nu in het Titicacameer ligt.

Tegen de middag gaat de processie via het centrale plein, het Plaza de Armas, naar het Incafort Sacsayhuaman, ook wel het heilige huis van de zon genaamd. Afwisselend brengen de figuranten hulde aan de zegeningen van hun keizer en aan de zonnegod, waarbij ze dansen opvoeren en muziek spelen. Met luide stem kondigt de Inca het nieuwe jaar aan, onder begeleiding van traditionele muziek, hetgeen een bijzondere en mysterieuze sfeer oplevert. Vroeger werden aansluitend 2 witte lama’s geofferd, maar deze rite wordt vandaag de dag vervangen door een symbolisch offer.
Zowel voor als na de feestelijkheden worden er vele nevenactiviteiten georganiseerd, zoals tentoonstellingen, maar ook live optredens op pleinen en culturele centra. Een en ander vindt zowel overdag als ’s avonds plaats. Kortom het Inti Raymi is een prachtig feest, dat je niet mag missen, vooral niet als je toch al van plan was de kant van Peru op te gaan!

Peruanen en Bolivianen stellen het op prijs als buitenstaanders zich beleefd gedragen en enige bescheidenheid in acht nemen. Bij mannen zijn kameraadschappelijke schouderklopjes en de abrazo (omhelzing) gebruikelijk. Vrouwen geef je een hand en als je ze langer kent mag je op de wangen kussen. Men begroet elkaar uitgebreid en informeert naar het wel en wee van elkaars familie. Buenos dias, como esta?, zul je regelmatig horen. Bij het afscheid schudt men elkaar de hand en kust men elkaar op een wang. Indianen (indíginas) begroeten elkaar minder uitbundig, meestal blijft het bij een slap handje.
Peruanen en Bolivianen hechten veel aan een verzorgd uiterlijk. Ze lopen vrijwel nooit in een korte broek en T-shirt rond, in de minder toeristische gebieden is zeker beter om een lange broek te dragen. Kleed je decent als je kerken bezoekt, bedek je schouders en knieën, dit uit respect voor de lokale bevolking en haar cultuur.

De verhouding tussen mannen en vrouwen wordt gekenmerkt door de traditionele waarden en gedragspatronen zoals trots, eer en jaloezie. Het machogedrag van de mannen is de afgelopen jaren minder geworden, toch leren de meisjes op school en thuis op de eerste plaats om een goede moeder en gedienstig echtgenoot te worden. Een macho man die uit is op de aandacht van een vrouw, doet dat vooral door te fluiten. Ook alleen reizende vrouwen kunnen op die manier benaderd worden. Als je hiervan niet gediend bent, kun je dit het beste eenvoudig te negeren. Afhankelijk van je houding en kleding trek je meer of minder aandacht.

Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in TE GAST IN Peru & Bolivia (te bestellen via www.tegastin.nl).

Peru ligt ten zuiden van de evenaar waardoor de seizoenen tegenovergesteld zijn aan die in Nederland en België. Wanneer het bij ons dus zomer is, is het daar winter en andersom. Het land kent vier hoofdklimaatzones: de kurkdroge kustwoestijn (10 mm neerslag per jaar!), het natte hete Amazonegebied, de koude hoge Andes en de gure Altiplano met zijn Punagras hoogvlakten.
Daarnaast zijn er twee seizoenen: een droog seizoen van mei tot september en een regenseizoen van oktober tot april, maar het wordt vaak pas in januari echt regenachtig. Januari en februari zijn de natste maanden. Het regent veelal in de avonduren. In de Andes is het weer erg wisselvallig en moeilijk te voorspellen. Door de hoogte kan het soms erg fris zijn. Zeker 's nachts dalen de temperaturen soms tot onder het vriespunt. De temperatuur ligt overdag rond de 20° C.

Ook Bolivia ligt ten zuiden van de evenaar waardoor de seizoenen tegenovergesteld zijn aan die in Nederland en België. Het klimaat wordt beïnvloed door de massieve bergketens van de Andes die het land in verschillende klimaatzones verdeelt. In het noorden (Amazonas) is het over het algemeen tropisch en vochtig, in het zuidoosten (Chaco) heet en droog. De valleien (valles) liggen in het midden van het land, wollen kleding is in juli en augustus geen overbodige luxe. Het hoogland (Altiplano) ligt op een hoogte van meer dan 3000 meter. Op deze kale en droge hoogvlakte kan het kwik vooral 's nachts en in de Boliviaanse winter flink dalen. Vooral de zoutvlakte bij Uyuni staat bekend om haar zeer lage nachttemperaturen van rond -20° C! Overdag zijn de temperaturen veel hoger en kun je zelfs in de winter soms in een trui of T-shirt rondlopen. Het Titicacameer ligt op ongeveer 3700 meter. Ook hier daalt de temperatuur 's nachts vaak beneden het vriespunt. Voor dit gebied geldt hetzelfde klimaat als voor de hoogvlakte in Bolivia. Het regenseizoen is in de zomer, van december tot april. De winter, van mei tot augustus, is droog en het kan erg koud zijn.
De beste reistijd is van mei tot en met oktober. De temperaturen liggen in deze tijd weliswaar wat lager, maar regenbuien zijn spaarzaam. Houd er wel rekening mee dat in de bergen regenbuien het gehele jaar voor kunnen komen.

Klimaattabel:
De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater (indien van toepassing).

LIMA

AREQUIPA

LA PAZ

Peru wordt doorgaans in drie geografische gebieden onderverdeeld: Costa, Sierra en Selva. De Costa bestaat uit een ruim 2000 kilometer lang woestijnachtig kustgebied. Dit is tevens één van de droogste gebieden op aarde, het regent soms maar één keer per twee jaar. De Sierra omvat de Andes met pieken tot 6000 meter hoogte en beslaat ongeveer één derde van Peru. Hier ligt de hoogste berg van Peru de Huascaràn (6768 meter). Op het grensgebied van Bolivia en Peru bevindt zich het Titicacameer, het hoogstgelegen bevaarbare meer ter wereld. De Selva of het tropische regenwoud ligt in het oosten. Dit tropische laagland beslaat meer dan de helft van het Peruaanse grondgebied, maar het is onherbergzaam gebied dat dunbevolkt is. Hier ontspringt de rivier de Amazone.

Bolivia ligt in het centrum van het Andesgebergte dat van noord naar zuid over het Zuid-Amerikaanse continent loopt. De Boliviaanse Andes bestaat uit twee evenwijdig lopende bergketens. De oostelijke bergketen, de Cordillera Oriëntale, heeft toppen van 6500 meter hoogte. De westelijke bergketen, de Cordillera Occidental, kenmerkt zich door veel vulkanische activiteit en droge woestijnachtige gebieden. Langs de grens met Chili liggen rijen vulkanen met de hoogste vulkaanberg van Bolivia, de Sajama (6700 meter). Het laagste punt van Bolivia ligt bij de Rio Paraguay (90 meter boven zeeniveau).
Tussen de beide bergketens van de Andes ligt de Altiplano, een hoogvlakte die op een hoogte van 4000 meter ligt. De Altiplano grenst in het noorden aan het Titicacameer en in het zuidwesten aan een gebied met woestijnen en zoutmeren. Het Titicacameer ligt 3810 meter boven de zeespiegel en is tot 400 meter diep. Dwars door het meer loopt de grens met Peru. Ten zuiden van de Altiplano liggen de valleien (valles) die op een hoogte liggen van 2000 tot 3000 meter. Het noordelijke gedeelte van de laagvlakte behoort tot het stroomgebied van de Amazone. Hier bevindt zich het regenwoud (Oriente) dat richting zuiden overgaat in een savanneachtig landschap met grasvlaktes (pampas). In het zuidwesten liggen uitgestrekte salpeterwoestijnen en zoutmoerassen.

In Peru is ongeveer 88 procent van de bevolking katholiek, 3 procent protestant en de rest hangt een natuurgodsdienst aan. In Bolivia is ongeveer 80 procent van de bevolking katholiek, nog geen 1 procent is protestant en de rest hangt een natuurgodsdienst aan.
In Peru en Bolivia gaan het katholieke geloof en traditionele natuurgodsdiensten hand in hand. Zo wordt Maria geïdentificeerd met Pachamama, Moeder Aarde. Bij ziekte wordt eerder een beroep gedaan op een curandero, een genezer, dan op een dokter. Een curandero maakt gebruik van kruiden en bezwerende formules. In de Andes maakt magie een belangrijk deel uit van het dagelijkse leven. Wanneer je een bergpas bent overgestoken, moet je een witte steen leggen op het hoopje stenen dat daar al ligt. Dat is een eerbewijs aan de Achachilla, de eeuwenoude berggod. De geesten die op de hooggelegen plaatsten wonen, worden vereerd met rituelen, dansen en kleine offers. Zo zijn er ook huisgeesten en het geloof in kwelduivels. Op het dodenfeest in Bolivia wordt de overledenen een maaltijd aangeboden. Huizen worden boven op de foetus van een lama gebouwd. Bovendien worden ze beschermd door een kruis op het dak en een speciale nokpan, vaak een aardewerken stier.

In Peru en Bolivia wordt Spaans, Quechua en Aymara gesproken. Spaans is de officiële voertaal. Quechua is de taal van de indianen in het Andesgebergte en werd al door de oude Inca's gesproken. Aymara, eveneens een belangrijke taal van de indianen wordt voornamelijk gesproken rondom het Titicacameer. Het is handig om een mondje Spaans te spreken, want Engels is weinig verbreid.

Peru
Ambassade van Peru in Nederland
Nassauplein 4, 2585 EA Den Haag
T 00 31 (0)70 365 3¬5 00
F 0031 (0)70 365 19 29 
E info@embassyofperu.nl

Ambassade van Peru in België
Tervurenlaan 179, 1150 Brussel
T 00 32 (0)2 733 33 19
F 00 32 (0)2 733 48 19
E info@embaperu.be

Nederlandse ambassade in Peru
Avenue José Lakro 1301, piso 13, Miraflores, Lima
T 00 51 1 213 98 00
F 00 51 1 213 98 05
I  www.nlgovlim.com

Belgische ambassade in Peru
Avenida Angamos Oeste 380, Miraflores, Lima
T 00 51 1 241 75 66
F 00 51 1 241 63 79
I www.diplomatie.be/lima

Bolivia
Ambassade van Bolivia in Nederland
Nassaulaan 5, 2514 JS Den Haag
T 00 31 (0)70 361 67 ¬07
F 00 31 (0)70 362 00 39
E embolned@xs4all.nl

Ambassade van Bolivia in België
Louizalaan 176, 1050 Brussel
T 00 32 (0)2 627 00 10
F 00 32 (0)2 646 47 82
E info@embajadadebolivia.eu

Nederlandse ambassade in Bolivia
Avenida 6 de Agosto 2455, Edif. Hilda, piso 7, La Paz
T 00 591 2 244 40 40
F 00 591 2 244 38 04
I www.mfa.nl/lap


 

We adviseren je om je bagage mee te nemen in een rugzak of in een weekendtas (met wieltjes). Een koffer is ook mogelijk, maar houd rekening met het feit dat vooral een harde koffer vaak moeilijk op te bergen is in de bus. We raden je aan om voor je eigen gemak maximaal 15 kilo bagage mee te nemen (het toegestane maximum van de luchtvaartmaatschappij is 20 kilo per persoon).

Wat betreft je kleding raden we je aan om luchtige en lichte kleding (in verband met muskieten) voor aan de kust, T-shirts met korte én lange mouwen, warme kleding (fleece, eventueel thermisch ondergoed of legging, muts, handschoenen, dikke sokken en een winddichtjack) en minimaal twee a drie lange broeken, eventueel met afritsbare pijpen (spijkerbroek droogt langzaam en loopt zwaar!) mee te nemen. 
T-shirts, sjaals, mutsen, handschoenen en zelfs dike sokken zijn gedurende deze reis ook bijna overal goedoop te koop en kunnen leuke souvenirs vormen. Neem géén dikke (wollen) truien mee, deze zijn ter plaatse ook te koop, maar eigenlijk is het vaak beter om jezelf in meerdere laagjes te kleden, om voorbereid te zijn op sterke temperatuurswisselingen. In de bus in de zon en achter de ramen kan het bijvoorbeeld erg warm worden, terwijl het buiten misschien minder dan 10 graden is.

Denk verder bij het samenstellen van je bagage bijvoorbeeld aan wandel-/bergschoenen met enkelbescherming (bergschoenen niet noodzakelijk), sandalen en/of gympen, badslippers, zaklamp, verrekijker, naaigerei, wasmiddel, handdoek, dagrugzak, universeel geldige verloopstekker, reis- en taalgids, oordopjes, opblaaskussen, foto- en videocamera, voldoende fotomateriaal, toiletartikelen, zwemkleding, zonnewerende crème (voor gezicht hoge factor), zonnebril met hoge UV-bescherming, wekker, schrijfgerei, schaartje en een zakmes. Een slaapmatje of muskietennet is niet nodig. Een slaapzak (voor bijvoorbeeld de Incatrail) kun je zelf meenemen of in Cuzco huren.
 

De netspanning in Peru en Bolivia is 220 volt, in sommige plaatsen 110 volt. De stopcontacten zijn niet hetzelfde als in Nederland of België, een verloopstekker is raadzaam. Er doen zich ook regelmatig stroomstoringen voor. Reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker handig om mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Fooien zijn gebruikelijk in Peru en Bolivia. In de luxe restaurants en hotels is 10 procent vaak al bij de rekening inbegrepen. In kleine restaurants is het vaak een kwestie van je wisselgeld geven aan de ober die je geholpen heeft.
Taxichauffeurs verwachten meestal geen fooi wel is het raadzaam om in de grote steden over de ritprijs te onderhandelen.

In Peru en Bolivia kom je vooral in de steden bedelaars tegen. Door hen geld te geven los je hun problemen allerminst op. Eerder worden ze op deze manier afhankelijk van dit soort inkomsten. De werkelijkheid achter elke bedelaar kan heel verschillend zijn. Voor sommigen is het de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar een grote groep bedelt omdat ze verslaafd zijn aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Mogelijk word je aangesproken door kinderen die vragen om pennen of andere cadeautjes. Ga hier niet op in, het werkt opdringerig gedrag in de hand. Door in te gaan op de vraag om kadootjes te geven help je zeker om het fenomeen in stand te houden, en dus ook om het idee in stand te houden dat toeristen niet met hetzelfde respect benaderd hoeven te worden als de lokale bevolking. Bovendien kunnen onderlinge verhoudingen verstoord worden: het kan ? buiten het gezichtsveld van de gever ? soms leiden tot ruzies en conflicten. Het kortdurende gevoel een kind blij te maken weegt niet op tegen de negatieve lange-termijn effecten. Als je kinderen echt wilt helpen kun je beter een erkende ontwikkelingsorganisatie of een lokaal ontwikkelingsproject steunen.

Peru en Bolivia zijn kleurrijke en fotogenieke landen. De beste tijd om foto?s te maken is vroeg in de ochtend of in de namiddag. Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Vooral indiaanse bewoners in Peru en Bolivia willen liever niet gefotografeerd worden. Ze hebben daar hele goede redenen voor. Men vraagt zich bijvoorbeeld af wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige indiaanse groepen zoals de monteros willen alleen tegen betaling op de foto. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties. Wees terughoudend met het fotograferen van biddende mensen. Het is verboden foto?s te maken van regeringsgebouwen, offici?le en militaire gebouwen, grensovergangen, vliegvelden, enz.

In toeristische centra is het mogelijk om geheugenkaartjes van de digitale camera op cd te laten zetten en af te drukken. Het is verstandiger je film- of fotocamera niet achter te laten in een auto of afgesloten truck. Door de snel stijgende temperatuur kan de kwaliteit van het fotografische materiaal achteruit hollen. Lenskapjes, een UV- of skyfilter, schoonmaaktissues en een goed sluitend camera-etui bieden goede bescherming tegen stof en water. Niet alle soorten batterijen voor camera's zijn verkrijgbaar en elektriciteit is niet overal aanwezig. Zorg dus voor voldoende reservebatterijen.?

Voor Peru en Bolivia worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter, een vaccinatieafdeling van de GGD, het Tropencentrum AMC in Amsterdam of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam. Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.

Neem een kleine reisapotheek mee met daarin o.a. jodium, pleisters, sterilon en middelen tegen koorts, diarree, verstopping, insectenbeten, zonnebrand en eventueel een middel tegen reisziekte. Denk ook aan een tekentang, thermometer (onbreekbaar), ORS (Oral Rehydration Salts, tegen uitdroging) en vitaminetabletten. Voor de hygiëne op reis o.a. een flesje desinfecteergel (daarmee kun je zonder water en zeep je handen wassen), ontsmettingsdoekjes en condooms. Als je naar een malariagebied gaat, denk dan aan anti-malaria tabletten en een geïmpregneerd muskietennet. Bovenstaande lijst is niet volledig, raadpleeg voor meer informatie over gezondheidsrisico's en de te nemen voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis de website van Tropenzorg (www.tropenzorg.nl) of ga langs bij je huisarts, apotheek of vaccinerende instelling.

Zorg dat je tijdens de reis het vaccinatieboekje en bloedgroepgegevens bij je hebt. Handig om mee te nemen is het Europees medisch paspoort, een document waarmee je in urgente situaties veel problemen kan voorkomen. Het paspoort is opgesteld in elf talen, waardoor de hulpverlener (in het buitenland) eenvoudig de gegevens van de patiënt, zijn of haar ziekten, aandoeningen en medicijngebruik kan opzoeken. Ook is vermeld wie de behandelende arts is en wie er in dringende gevallen gewaarschuwd kan worden. Het medisch paspoort is onder andere verkrijgbaar bij huisarts, de Reisdokter, apotheek en GGD.

Bij aankomst is het zaak de tijd te nemen om te acclimatiseren. Probeer na aankomst het lokale levensritme over te nemen. Uiteraard voorzover het reisschema dat toelaat. Sta vroeg op, neem tussen de middag een paar uur rust en ga bijtijds naar bed. De straling van de zon in de (sub)tropen is bijzonder sterk. Wees dus voorzichtig met zonnen en zet bij uitstapjes in de volle zon iets op je hoofd. Omdat je in de droge hitte ongemerkt veel vocht verliest, moet je steeds veel blijven drinken en wat extra zout op je eten strooien. Warme dranken zijn over het algemeen beter dan ijskoude. Je maag en darmen worden dan minder belast. Het water uit de kraan kun je beter niet drinken. Flessen gezuiverd drinkwater zijn bijna overal te koop. Mocht je diarree krijgen, let er dan vooral op dat je het extra vochtverlies compenseert: veel (slappe) thee, mineraalwater of eventueel cola zonder prik. Het zouttekort kun je opheffen met ORS (Oral Rehydration Salts) of bouillon. Het heeft geen zin bij buikloop te vasten. Door niet te eten geef je je maag en darmen wel rust, maar verzwakt je lichaam nog meer.
Lees voor verdere informatie het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de Tropen’ (uitgave KIT) of kijk op internet, zie onder andere: www.gezondopreis.nl.

Hoogteziekte
Als je tijdens de reis boven de 2500 meter hoogte komt bestaat de kans op hoogteziekte. Door het zuurstofgebrek wordt de ademhaling versneld en adem je meer vocht uit dan normaal. Vandaar dat je veel moet drinken: boven 2500 meter in elk geval drie tot vier liter per dag! Indien je urine donker van kleur is, drink je te weinig. Hoogteziekte treedt meestal binnen 24-72 uur op na het bereiken van een nieuwe hoogte. Hoofdpijn is het belangrijkste symptoom. Daarnaast kunnen vermoeidheid, misselijkheid, lusteloosheid, apathie, duizeligheid en hartkloppingen voorkomen. Deze klachten mag je nooit bagatelliseren, het kan gaan om longoedeem of hersenoedeem. Deze ernstige vormen, gekenmerkt door o.a. kortademigheid, droge hoest en/of verwardheid, kunnen onbehandeld fataal zijn. Iedereen kan deze ziekte krijgen, óók wie over een goede conditie beschikt.
Als stelregel geldt dat je hoogteziekte kunt voorkomen door het lichaam de gelegenheid te geven te acclimatiseren door boven de 2500 meter iedere dag slechts 300 meter hoger te overnachten. Overdag mag je weliswaar hoger klimmen, maar de hoogte waarop je overnacht is van essentieel belang. Het is belangrijk om bij ernstige klachten naar een lager gelegen plaats af te dalen Op plaatsen waar je met het vliegtuig aankomt op een hoogte van meer dan 3000 meter kan de aanpassing aan de hoogte een probleem vormen. Je zult dan rekening moeten houden met extra klachten. Het is belangrijk dat je na aankomst tenminste een extra dag echt rust neemt en vooral niet verder gaat stijgen. In sommige gevallen (overleg met je arts) is het anti-hoogteziekte medicijn Diamox aan te bevelen. Lees voor meer informatie over hoogteziekte het boekje ‘Hoe blijf ik gezond in de hoogte’ (uitgave KIT) of kijk op de website www.hoogteziekte.info

In Peru en Bolivia mag je per persoon 400 sigaretten of 50 sigaren en 2,5 liter alcohol belastingvrij invoeren. Er staan zware straffen op het smokkelen van cocaïne en cocapasta!
Bij het verlaten van het land controleren douaniers de laatste jaren zorgvuldig op pre-Columbiaanse voorwerpen. Heb je waardevolle kunstvoorwerpen gekocht, zorg dan voor een factuur en certificaat van namaak (replica) van de souvenirwinkel. 

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dieren of planten. Voorbeelden van ‘foute souvenirs’ zijn schilden van schildpadden (al dan niet verwerkt in producten), geprepareerde insecten, droogbloemen e.d. Let er bij dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Voor meer informatie over souvenirs kijk op www.wnf.nl/souvenirs

In Peru is het in onze zomer 7 uur ( in Bolivia 6 uur) vroeger dan in Nederland en België. In onze winter is dat zes uur (in Bolivia 5 uur).

Toeristen uit Europa en Amerika zijn in de ogen van de lokale bevolking erg rijk. Toon uw rijkdom zo min mogelijk en breng de mensen niet in de verleiding om u te beroven. De kleine criminaliteit concentreert zich voornamelijk in de grote steden. Zakkenrollers zijn vooral actief op drukke plaatsen zoals op markten, pleinen en busstations. Berucht is het Machu Picchu treinstation in Cusco. Extra oplettendheid is ook geboden bij het verlaten van een bank of geldautomaat. Laat je nooit in met iemand die drugs aanbiedt en ga niet mee met 'politie in burger' zonder juiste identificatie. Mocht je beroofd worden, hang dan vooral niet de held uit: geef de overvaller wat hij wil en doe aangifte bij de plaatselijke politie of de toeristenpolitie (policía de turismo).
Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken achter in je hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken. 

Actuele informatie over de veiligheid in Peru en Bolivia vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder ‘reizen en landen’. Ook op www.diplomatie.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken vind je nuttige reisadviezen.

De meeste winkels zijn geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.30 uur en van 15.00 tot 19.00 uur. Niet alle winkels houden zich hieraan. Straatverkopers verkopen hun spullen vaak buiten deze tijden. Markten beginnen 's ochtends vroeg en zijn tot 's avonds open zoals in La Paz. In Pisac (vlakbij Cuzco) is de beroemde markt op zondagochtend. Kantoren zijn meestal open tot 15.30 of 16.30 uur en hebben een middagpauze tussen 11.30 en 13.30 uur. Postkantoren zijn in de regel geopend van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur en van 14.30 tot 19.00 uur, in grote steden ook op zaterdagochtend. Musea zijn op maandag gesloten.