De Madeira-archipel is een Portugese eilandengroep in de Atlantische Oceaan en vormt een autonome regio van Portugal. De archipel heeft een totale oppervlakte van ongeveer 801 km². Madeira past daarmee ruim 50 keer in Nederland en ongeveer 38 keer in België. De eilandengroep bestaat uit het hoofdeiland Madeira, Porto Santo en de kleinere eilandgroepen Desertas en Selvagens.

Hoewel Madeira compact is, zorgen de grote hoogteverschillen, diepe valleien en kronkelende wegen ervoor dat het landschap voortdurend verandert. De eilanden zijn van vulkanische oorsprong. Dat zie je terug in de steile bergwanden, donkere rotsen en natuurlijke lavabaden van Porto Moniz. De kust is op veel plaatsen ruig en hoog. Brede zandstranden zijn op het hoofdeiland schaars. Aan de oostkant ligt Ponta de São Lourenço, een langgerekt schiereiland met kale vulkanische rotsen, kliffen en weidse uitzichten over de Atlantische Oceaan.

Het binnenland van Madeira is juist opvallend groen. Bergen, ravijnen en dichtbegroeide hellingen bepalen hier het beeld. Vanaf Eira do Serrado kijk je uit over de diepe vallei van Curral das Freiras. Bij Ribeiro Frio leidt een toegankelijke wandeling naar Balcões, een uitzichtpunt over het bergachtige hart van het eiland. In hoger gelegen gebieden kan het weer snel omslaan en kunnen wolken of mist het landschap een heel ander karakter geven.

Kenmerkend voor Madeira zijn de levada’s: smalle irrigatiekanalen die water vanuit natte berggebieden naar landbouwgronden en nederzettingen voeren. Langs veel levada’s lopen onderhoudspaden die tegenwoordig als wandelroute worden gebruikt. In Queimadas en andere groene gebieden wandel je door een landschap van varens, beekjes, tunnels en laurierbos.

Het Laurisilva, het oorspronkelijke laurierbos van Madeira, is een belangrijk onderdeel van de natuur van het eiland. In het Fanal Forest staan oude, grillig gevormde laurierbomen. Mist komt hier regelmatig voor en versterkt het bijzondere karakter van het bos. Het landschap is kwetsbaar: blijf daarom op de paden, neem afval mee en volg lokale aanwijzingen.